تهیه و تالیف: مهندس حسین حیدری

کارشناس تغذیه ای سپاهان دانه

فصل اول: نژادهای بلدرچین

داشتن یکسری از اطلاعات اولیه و ابتدایی نه تنها در پرورش بلدرچین بلکه برای آغاز هرگونه فعالیت تولیدی دیگر نیز جز ضروری ترین و ابتدایی ترین اقداماتی است که باید صورت پذیرد تا علاوه بر آشنایی اجمالی با فعالیت مورد نظر ، مانع از سوءاستفاده های افراد سودجو گردد که قصد دارند با استفاده از ناآگاهی افراد سود خود را افزایش دهند.

بسیارند افرادی که روزی تصمیم گرفتندکه وارد چرخه تولید شوند ونداشتن اطلاعات اولیه  به نحوی باعث نابودی سرمایه آنها گردید و نه تنها به یک تولید کننده تبدیل نشدند بلکه زندگی عادی آنها نیز تحت تاثیر قرار گرفته و با مشکلات عدیده ای مواجه گردیدند. در  زمینه پرورش بلدرچین اولین مبحث ضروری که باید با آن آشنا شد نژادهای مختلف و موجود بلدرچین میباشد تا با آگاهی کامل بتوان هدف پرورش (تولید گوشت، تخم، جوجه یکروزه) را تعیین و با توجه به آن پرنده ای با نژاد مناسب را انتخاب و پرورش داد. یکسری از پرورش دهندگان فعلی بلدرچین برای فروش جوجه یکروزه یا بلدرچینهای مادر خود در مورد نژادی که قصد فروش آن را دارند آن چنان تعریف و تمجید میکنند و خصوصیات برتری را به آن نسبت میدهند اما واقعیت این است که هر نژاد دارای یکسری مزیت و برتری نسبت به نژاد دیگر است و بی شک میتواند معایبی را نیز نسبت به دیگر نژادها داشته باشد حتی برخی نیز مدعی هستند دارای نژادهایی هستند که اصلا وجود خارجی ندارند و تنها با داشتن یکسری اطلاعات اولیه ساده است که میتوان نژادی را درست انتخاب کرد و جلوی سودجویی افراد را نیز گرفت.

همیشه باید بیاد داشته باشیم که قسمت اعظم موفقیت در پرورش بلدرچین تهیه نژادهای مناسب و پرنده سالم است و کسی که قدم اول را اشتباه بردارد مطمئنا به نتیجه مورد نظر نخواهد رسید. پس مطالعه با دقت این فصل به شما کمک مینماید تا بتوانید اولین قدم را با اطمینان برداشته و به موفقیت برسید.

الف-نژادهای بومی بلدرچین

موطن اولیه بلدرچین کشورهای آسیای شرقی و بالاخص کشور ژاپن میباشد. در مطالعات صورت گرفته مشخص گردیده است که بطورکلی چهار نژاد بومی در دنیا وجود دارد که محققین با استفاده از این نژادها اقدام به تهیه سویه ها و نژادهای تجاری موجود کرده اند.

۱-نژادpharach:

 بلدرچینهای این نژاد دارای جثه متوسط با رنگ پرهای مخلوط سفید وقهوه ای میباشند. حداکثر وزن در این نژاد ۲۰۰-۱۸۰گرم میباشد اما بر خلاف وزن بدنشان،تخمگذار خوبی میباشد. دارای بدن نسبتا کشیده تری نسبت به دیگر نژادها بوده و سر کوچکی نیز دارند.پرنده ای بسیار فعال و زرنگ و سروصدای زیادی نیز دارد. از نظر میزان و کیفیت گوشت در حد ضعیفی میباشد.اما تعداد تخم آنها در یکدوره تخمگذاری(۶ماه تولید)۱۲۰-۹۰عدد گزارش گردیده است که بعلت کوچک بودن جثه آنها مصرف غذا نیز کاهش یافته و در نتیجه با مصرف حداقل غذا مطلوبترین تولید صورت گرفته است.

۲-نژاد  rangbiritish  :

 بلدرچینهای این نژاد دارای جثه نسبتا درشت با رنگ پرهای سیاه میباشند.حداکثر وزن در این نژاد۲۵۰-۲۳۰گرم میباشد اما بر خلاف وزن بدنشان،تخمگذاران خوبی نیستند. دارای بدن به مراتب کوچکتری نسبت به نژادpharach هستند. پرنده ی بسیار سنگین و کم فعالیتی  است و قدرت بال زدن کمی نیز دارد. از نظر میزان و کیفیت گوشت در حد بسیار مطلوبی میباشد اما تعداد تخم آنها در یکدوره تخمگذاری(۶ماه تولید)۲۰-۴۵عدد گزارش گردیده است که بعلت درشت بودن جثه آنها مصرف غذا نیز زیاد است و در نتیجه بااین میزان مصرف غذا تولید تخم این پرنده صرفه اقتصادی ندارد اما در نژادهای گوشتی اصلاح شده خون این پرنده بعنوان صفت برتر تولید گوشت وجود دارد.

۳-نژاد englishwhait :

 بلدرچینهای این نژاد دارای جثه نسبتا مناسب با رنگ پرهای سفید و قسمتهای اندکی از پرهای سیاه میباشند. حداکثر وزن در این نژاد ۲۳۰-۲۱۰گرم است. دارای دو خصوصیت مناسب هستند یا به عبارت بهتر نژاد دو منظوره هستند و هم از نظر تولید گوشت و هم از نظر تولید تخم قابل توجه هستند. پرنده ای با وزن تقریبا سنگین و با فعالیت زیاد  است و قدرت بال زدن زیادی هم دارد. از نظر میزان و کیفیت گوشت در حد مطلوبی میباشد و تعداد تخم آنها در یکدوره تخمگذاری(۶ماه تولید)۱۰۰-۸۰عدد گزارش شده است .برای نگهداری بصورت سنتی جزء نژادهای قابل توجه است هر چند یکی از بهترین و رایجترین نژادهای پرورشی داخل کشور ما جزء این خانواده(دومنظوره) میباشد.

۴-نژادmanchURingolden:

 بلدرچینهای این نژاد دارای جثه کوچک با رنگ پرهای طلایی یا گندمی میباشند.وزن و تخم در این نژاد مطرح نیست و بیشتر به دلیل زیبایی و گاها به دلیل صدای آواز نگهداری میشوند. حداکثر وزن در این نژاد ۱۶۰-۱۵۰گرم است. پرنده ای با وزن تقریبا اندک و با فعالیت کم  است . از نظر میزان و کیفیت گوشت در حد مطلوبی نیست و تعداد تخم آنها در یکدوره تخمگذاری(۶ماه تولید)۱۵-۵ عدد گزارش شده است .برای نگهداری بصورت تزئینی در قفسهای کوچک نگهداری میشوند.

ب-نژادهای تجاری بلدرچین

۱-نژاد ژاپنیcoteRnix:

 رایجترین نژاد مورد استفاده بلدرچین در بسیاری از کشورها بلدرچین ژاپنی (کوترنیکس) میباشد.این نژاد  ازسال ۱۹۰۰میلادی با توجه به استقبال مصرف کنندگان از محصولات بلدرچین در ژاپن ایجاد و اقدامات اصلاح نژادی پیوسته ای به منظور تهیه گوشت وتخم بالا روی آن صورت گرفت. دارای بدنی کشیده و شانه ای پهن است و سینه ای نسبتا عمیق و گوشتی دارد و یکی از معایب آن رنگ پر و بال است که قهوای با رگه های مشکی میباشد و در هنگام کشتار و پرکنی کار را دشوار مینماید و باقیمانده احتمالی پرها بعد از کشتار از بازار پسندی محصول میکاهد.متوسط وزن این نژاد در ماده ها ۲۵۰گرم ودر نرها مقداری کمتر است.وزن تخم این پرنده۱۴گرم ووزن جوجه اش۸-۷ گرم میباشد و جزء نژادهای دومنظوره میباشد. جوجه ها از بدو تولد پرتحرک وپر سروصدا  هستند وبه راحتی قادر به یافتن آب وغذا میباشند از این رو نگهداری از آنها ساده است. این پرنده قادر است در دوره اول تخمگذاری خود تا۱۳۰ تخم نیز بگذارد که این ظرفیت تخمگذاری ۱۰برابر شرایط طبیعی پرنده میباشد.

۲-نژادbobwhait:

 باب وایت نیزیکی از رایجترین نژادهای مورد استفاده بلدرچین در بسیاری از کشورها  مخصوصا هند و عربستان است.این نژاد  ازسال۱۹۸۵میلادی با توجه به رشد صنعت بلدرچین در دنیا ایجاد و اقدامات اصلاح نژادی پیوسته ای در کشور آمریکا بر روی آن صورت گرفت. دارای بدنی کشیده و شانه ای پهن است و سینه ای نسبتا عمیقتر از نژاد کوترنیکس دارد و یکی از محاسن آن رنگ پر و بال سفید پرنده است که در هنگام کشتار و پرکنی کار را آسانتر مینماید و باقیمانده احتمالی پرها بعد از کشتار از بازار پسندی محصول نمیکاهد.متوسط وزن این نژاد در ماده ها ۲۷۰گرم ودر نرها مقداری کمتر است ولی کیفیت و طعم گوشت آن پایینتر از نوع ژاپنی میباشد.وزن تخم این پرنده۱۶.۵-۱۵گرم ووزن جوجه اش۸.۵-۷.۵ گرم در یکروزگی  میباشد و جزء نژادهای دومنظوره میباشد. این پرنده قادر است در دوره اول تخمگذاری خود تا۱۲۰ تخم نیز بگذارد که ظرفیت تخمگذاری مناسبی میباشد.