پرورش گاو شیری
دکتر سید فرشاد کاتب
موضوع : تاثیر بوتیرات سدیم به عنوان یک فاکتور رشد بر روی گوساله های شیر خوار.
نویسندگان :
Guilloteau P., Rome V., Le_ Normand L., Savary G., Zabielski R.
مترجم : مهندس حمید رضا کامیارنژاد
منبع :
Journal of Animal and Feed Sciences ; year: ۲۰۰۴, vol: ۱۳, number: Suppl.۱, pages: ۳۹۳-۳۹۶
خلاصه:بوتیرات سدیم یک کاندید خوبی به عنوان یک اضافه شونده غذایی در ترکیب شیر خشکها ی رایج در بازار میباشد. این ترکیب؛ جایگزین مناسبی بجای استفاده از آنتی بیوتیکهای خوراکی در جیره گوساله های شیرخوار میباشد. نتایج تحقیق استفاده از بوتیرات سدیم در جیره گوساله ها در زیر نشان داده شده است.
اضافه کردن بوتیرات به شیر خشک باعث افزایش ترشحات برون ریز پانکراس گردید که این مسئله احتمالا باعث تحریک منظم ترشح پپتیدها ی دستگاه گوارش گردید که نتیجه آن کارایی هضم بهتر و رشد بیشتر در گوساله ها بود. وزن لاشه در این حیوانات نیز افزایش یافته بود. در نهایت نتیجه گیری گردید که بوتیرات سدیم یک کاندید خوب به منظور جایگزینی آن با آنتی بیوتیکها ی خوراکی به عنوان محرک رشد در ترکیب شیرخشکها میباشد. اما تحقیقات بیشتری مورد نیاز است تا مکانیسم عمل این ترکیب را بیشتر شرح دهد.
تاثیر استفاده از بوتیرات کلسیم بر روی افزایش وزن گوساله های شیرخوار
خلاصه :
طرح آزمایش به صورت سه گروه ۵ راسی گوساله شیرخوار تعریف شده بود و در مرحله پس از شیرگیری افزایش روزانه گوساله ها اندازه گیری گردیده بود. دو گروه در آزمایش وجود داشت ؛ یکی گروه شاهد که از بوتیرات کلسیم استفاده نکرده و دیگری گروه تیمار که با استفاده از بوتیرات کلسیم (گرین کب ۷۰ محافظت شده) به مقدار ۳ کیلوگرم در هر تن استارتر مصرف کرده بودند.
نتیجه:
گروه تیمار که از گرین کب ۷۰ محافظت شده به مقدار ۳ کیلوگرم در هر تن خوراک استفاده کرده بودند توانستند بهبود ۱۲.۷ درصدی را در افزایش وزن روزانه نسبت به گروه شاهد نشان دهند.
ورم پستان در گاوهای شیری
دکتر سید فرشاد کاتب
مقدمه : ورم پستان به عنوان پر هزینه ترین و شایعترین بیماری در گاوهای شیری می باشد. در یک گله گاو شیری با یک برنامه کنترلی ورم موثر پستان ، حدود ۴۰% از گاو ها در حدود دو کارتیه مبتلا داشتند دراین حالت هزینه درمان جهت هر گاو در هر سال حدود ۲۰۰ دلار بود. به طور کلی حدود ۷۰ درصد از مجموع کاهش شیر تولیدی مربوط به ورم پستان می باشد .
ورم پستان ( mast : پستان it is = آماس ) به عنوان یک عکس العمل آماسی بافت پستان نسبت به نفوذ باکتریها ، مواد شیمیایی ، مواد گرمایی یا آسیب های مکانیکی ، مطرح می باشد .
ورم پستان ممکن است در اثر اجرام میکروبی یا غیر میکروبی و در اثر آسیب فیزیکی به بافت پستان ایجاد شود .
پاسخ التهابی شامل افزایش پروتئین ها و گلبولهای سفید خون در بافت پستان و شیر می باشد . هدف از این پاسخ ها از بین بردن عامل تحریک کننده ، ترمیم بافت آسیب دیده و بازگشت پستان به عملکرد طبیعی اش می باشد .
مهندس حميد رضا كاميارنژاد
سالهای زیادی است که ویتامین E را به عنوان یک ترکیب طبیعی ضد اکسیداسیون ( آنتی اکسیدانت ) می شناسیم . این ویتامین در خط اول مبارزه نسبت به متابولیسم های سمی حاصل از پرواکسیداسیون داخل بافتها قلمداد می شود و غلظت پرواکسید ها را در بافتهای دامی به حداقل خود نگه می دارد . چنانچه اگر این ویتامین حضور نداشته باشد اکثر سلول ها و بافتهای بدن تحت تأثیر متابولیسمهای سمی حاصل از پرواکسیداسیون و اکسیداسیون قرار گرفته و همگی خسارت می بینند . ویتامین E یکی از مؤثر ترین پاک کنندگان رادیکالهای آزاد مانند پرواکسید ها در بافتهای جانوری می باشد . تحقیقات اخیر مشخص کردند که این ویتامین و سلنیوم بسیار نزدیک به هم عمل می کنند و ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر دارند . سلنیوم باعث ذخیره سازی ویتامین E می گردد و به عبارتی باعث کاهش نیاز به ویتامینE می گردد. به همین ترتیب ویتامین E نیز باعث کاهش نیاز به سلنیوم می گردد .
حداکثر کمبود ویتامین E در گوساله ها تشخیص داده شده و منجر به بیماری کاهش توده عضلانی یا بیماری عضله سفید می گردد . علائم این بیماری شامل : ضعف ماهیچه پا ، سخت ایستادن ، ارتعاش و لرزش پس از ایستادن ، گیجی و لق لق خوردن گوساله می باشد . برای پیشگیری از چنین شرایطی اضافه کردن ویتامین E و سلنیوم در جیره غذایی گوساله لازم است . در جیره گوساله های جوان ویتامین E به مقدار ۳۰ تا ۱۳۰ واحد بین المللی به ازاءهر پوند ماده خشک مصرفی مورد نیاز است
مهندس حميد رضا كاميارنژاد
نقش مهم سلنیوم در جیره غذایی گاو و ارزیابی میزان نیاز به آن در جیره از سال ۱۹۵۷ مشخص گردید . پیشنهاد NRC ، مقدار ۳/۰ پی پی ام در جیره غذایی بوده است ، اما در سال ۱۹۹۳ ، FDA حداکثر سلنیوم مجاز در جیره گاوها را از ۳/۰ به ۱/۰ پی پی ام کاهش داد و علت آن را دفع بیش از حد سلنیوم از بدن گاوها و آلودگی محیط زیست اشاره کرد .
علائم کمبود کلاسیک سلنیوم در اکثر کتابهای دامپروری را بیماری ماهیچه سفید در گوساله ها ، سختی عضلات بره ، کاهش توده عضلات در خوک ، اعلام کرده اند .
سلنیوم نقش بسیار مهمی را در سیستم ایمنی بازی می کند . این عنصر گلبولهای سفید خون را در برابر بعضی از مواد سمی مانند اکسیدانتها محافظت می نماید و اجازه نمی دهد که اکسیدانتها ، گلبولهای سفید را خراب نمایند .
مهندس حميد رضا كاميارنژاد
ارزيابي ميزان گردش اجسام كتوني در بدن گاوهاي تازه زا تلاشي است براي حفظ توليد بالا در زماني كه گاوها كمتر غذا مي خورند. استن ؛ استواستات و بتا هيدروكسي بوتيرات ؛ كتون هاي گردش يافته در خون مي باشند ولي بتا هيدروكسي بوتيرات غالب است.
هنگام كاهش توليد شير ؛ احتمال بيماري افزايش يافته و مشكلات توليد مثلي در خور توجه مي شوند. هزينه يك گاو مبتلا به كتوز تحت باليني در حدود ۷۸ دلار آمريكا ميباشد. از آنجايي كه كتوز تحت باليني رايج تر است ميزان هزينه آن نسبت به كتوز باليني بيشتر مي باشد . اگر ميزان متوسط شيوع كتوز باليني ۵% و هزينه هاي درمان ۱۴۵ دلار باشد؛ در يك گله گاو شيري ۱۰۰ راسي هزينه كتوز باليني در سال؛ ۷۲۵ دلار مي شود.
در آزمايشات جديدي كه در دانشگاه گلف انجام شده است شيوع كتوز تحت باليني در گاوهاي درمان نشده در ۹ هفته اول شيردهي ۴۱% بود( ميزان بتا هيدروكسي بوتيرات معادل يا بيشتر از ۱۴۰۰ ميكرو مول در ليتر خون) . اين ميزان تقريبا معادل ۲ راس گاو با كتوز تحت باليني به ازاء هر ۱۰ راس گاو مورد آزمايش در دوهفته اول بعد از زايمان بود. بنابراين در يك گله اي كه به طور متوسط داراي ۱۰۰ راس گاو دوشا ميباشد؛ شيوع كتوز تحت باليني ۴۱% و هزينه آن ۳۱۹۸ دلار مي باشد.
دکتر سید فرشاد کاتب
مشاور علمی دامپزشکی شرکت سپاهان دانه پارسیان
مواد تغذیه ای معدنی یکی از کم توجه ترین اجزا در رژیم غذایی گاوهای شیری می باشند . به نظر نویسنده مکملهای معدنی بعنوان یک ابزار مدیریتی ، ضروری می باشد که گاوداران باید نحوه و چگونگی استفاده از آنها را در گله هایشان یاد بگیرند و اینکه چگونه بوسیله استفاده از این مکمل ها میتوان از هزینه های بسیار گران و بدون توجیه اقتصادی ، جلوگیری کرد و از طرف دیگر چگونه باعث افزایش راندمان تولید و بهره وری در گله هایشان خواهد شد .
پس از رعایت موارد مذکور ، انجام یک مدیریت خوب در اجرای برنامه های آمیزشی گله و نیز جبران کمبودهای مواد معدنی ایجاد شده که ناشی از کمبود این مواد در خاک و یا دیگر فاکتورهای محیطی تاثیر گذار بر این مواد باشد احتمالاً مهمترین عوامل موثری هستند که ما درجهت نگهداری سلامت گله و بهبود تولیدمثل به آن احتیاج داریم .
اگر ما بعنوان یک تولیدکننده گاوهای شیری ، نقش تغذیه ای مواد معدنی را ندانیم ، بهتر است از مشاورین علمی که برای کمپانی های بزرگ مواد معدنی کار می کنند و یا از یک مدیر نگهداری غذا که ممکن است حتی خودش گاوی نداشته باشد و یا از یک دامپزشکی که در فارم ، به عنوان کلینسین می باشد ، جهت بر طرف کردن مسائل و مشکلات تغذیه فارم استفاده کنیم .
در هر حال ، اغلب اوقات ، از میزان مناسبی مواد تغذیه ای معدنی در جیره گاوها استفاده نمی کنیم که این امر سلامتی دامها را به مخاطره می اندازد و مشکلاتی از قبیل ورم پستان ، آبله گاوی ، آلودگی های قارچی ، آلودگی های انگلی ، لنگش ، اسهال های عفونی ، جفت ماندگی ، بیماری چشم صورتی و بسیاری مشکلات دیگر را ایجاد می کند .
مهندس حمید رضا کامیارنژاد
کارشناس تغذیه ای بخش دام شرکت سپاهان دانه
مواد معدنی جزء کوچکی از جیره گاوهای انتظار زایمان هستند ولی نقش بزرگی در جلوگیری از بیماریها ی متابولیکی و سایر مشکلات بازی می کنند . هم کمبود و هم اضافی آنها می تواند باعث مشکلات شود. هنگام افزودن مواد معدنی به جیره انتظار زایش ما باید درباره سه حوزه نگرانی داشته باشیم : مقداری که مورد نیاز می باشد تا احتیاجات پایه گاوها تامین شود، مقادیری که نیاز است تا احتیاجات رشد جنین مرتفع گردد و چه مقادیر معینی افزودن یا کاستن از مواد معدنی مورد لزوم می باشد تا از مشکلات متابولیکی پیشگیری شود و باعث افزایش سلامتی گاو گردد. مواد معدنی مورد نیاز برای نگهداری و رشد جنین در گاوهای خشک نسبتا کم بوده و براحتی تامین می گردند. بنابراین با نزدیک شدن زمان زایمان ، موازنه مواد معدنی باید تغییر کرده تا از مشکلات متابولیکی پیشگیری شود. شما شاید بتوانید با افزودن و یا حذف مواد معدنی از جیره گاوها دو یا سه هفته قبل از زایمان مشکلات متابولیکی را به حد اقل برسانید . جدول زیر راهنمایی هایی را ارائه کرده و تغییرات مواد معدنی را که برای دوره خشکی و انتظار زایش نیاز میباشد را نشان می دهد. نیاز است که مجددا گفته شود که گاوها به مقادیری از مواد و نه حجم زیادی از آنها در جیره ( درصد یا قسمت در میلیون) نیاز دارند . همانطوریکه یک گاو به زمان زایمان نزدیک میشود ، مقدار مصرف مواد غذایی آن کاهش می یابد . پس غلظت مواد معدنی جیره باید به صورتی که گاوها مقادیر کافی از مواد معدنی را مصرف نمایند افزایش یابد. مصرف بالای مواد غذایی در طی دوران انتظار زایش خوب میباشد ولی به هنگام تنظیم جیره بهتر است که محافظه کار بوده و برای بیشتر گاوهای هولشتاین مصرف مواد معدنی را در هر روز روی مقدار ۹.۸ تا ۱۰.۸ کیلوگرم ماده خشک مصرفی محاسبه نماییم. در این مقاله تعدادی از مشکلات متابولیکی و مواد معدنی و یا مواد معدنی مرتبط با مشکلات متابولیکی آورده شده است.
چكیده
امروزه اظهار نظرهای متفاوتی در خصوص این مسأله وجود دارد كه آیا واقعاً روند كاهش اجرای موفقیت آمیز تولیدمثل در جمعیت گاوهای شیری، وجود دارد یا نه؟ در ایالات متحده ی آمریكا نرخ آبستنی حدود ۰/۵ درصد در سال تخمین زده شده است. در سیستم بهبود گله های شیری(DHI) گزارشات مركز پردازش داده ها در پروو (Provo) نشان داده، كه روزهای باز (days open) از ۱۲۸ روز در سال ۱۹۸۹ به نزدیك ۱۵۰ روز در سال ۲۰۰۳ افزایش یافته است.در طی این مدت، كل سرویس های منجر به حاملگی از میانگین ۲/۰۴ به ۲/۲۴ رسید. مركز پردازش ركوردهای گاوهای شیری در شمال كارولینا ، گزارشات مشابهی را مبنی بر روند رو به كاهش این مسأله ارائه داده است. در بریتانیا نرخ آبستنی طی اولین سرویس از سال ۱۹۷۵ تا سال ۲۰۰۳ به طور میانگین سالانه یك درصد رشد داشته است. برخی كارشناسان معتقدند پائین آمدن نرخ آبستنی در نتیجه ضعف مدیریت در برآوردن نیازهای گاوهای با تولید بالاست و برخی دیگر بر این باورند كه این مشكل ناشی از ژنتیك حیوان است.كلمات كلیدی: آبستنی، CLA، BCS، توارث پذیری.
ارزیابی اثرات جایگزینی تفاله خشك مركبات به جای جو بر تولید و تركیب شیر و متابولیت های خونی
مواد و روش ها
تعداد ۸ راس گاو شیری هلشتاین با میانگین روز های شیر دهی ۱۰ ± ۷۰ و وزن زنده ۲۰ ± ۶۰۰ كیلو گرم با توجه به تاریخ آزمایش، تعداد شكم و میزان تولید در قالب طرح مربع لاتین ۴× ۴ با چهارتیمار و چهار دوره ۲۱ روزه شامل ۱۴ روز دوره عادت پذیری و ۷ روز دوره نمونه گیری اختصاص داده شدند. تیمارها شامل سطوح تفاله خشك مركبات ۰ ، ۵، ۱۰ و ۱۵ درصد بود كه جایگزین جو در جیره شاهد شدند. جیره ها ( جدول ۱ ) به صورت كاملا مخلوط و در سه وعده در اختیار گاو ها قرار گرفت. نمونه های خونی در ۴-۳ ساعت بعد از خوراك دادن گرفته شدند. داده های حاصل آزمایش با استفاده از رویه GLM برنامه آماریSAS تجزیه شد.
مواد و روشها
بيست راس گوسالهی هلشتاين ۲±۷ روزه در قالب يك طرح كاملا تصادفی در ۴ دسته بر اساس جنسيت، تعداد شكم زايش مادر و وزن تولد گروه بندی شدند. به گوسالهها تا زمان شيرگيری به طور روزانه قرصهای فلاونوييدی حاوی مقادير ۵-۱۰×۳/۷ (گروه ۱)، ۴-۱۰× ۳/۷ (گروه ۲)، و۳-۱۰×۶/۳ (گروه ۳) گرم فلاونوييد به ازای هر كيلوگرم وزن بدن خورانيده شد. گروه شاهد قرصهای فاقد تركيبات فلاونوييدی مصرف كردند. در طی انجام آزمايش، گوسالهها هيچ گونه تركيب آنتیبيوتيكی مصرف نكردند. گوسالهها تا زمان شيرگيری به طور روزانه در طی دو نوبت به مقدار ۱۰ درصد وزن بدن با شير جايگزين تغذيه شدند. از سن آغاز آزمايش تا سن شيرگيری با كنسانتره (تركيب كنسانتره بر اساس درصد مادهی خشك شامل: ۱۱ درصد جو، ۳۲ درصد سويا، ۵/۵۱ درصد ذرت، ۵/۴ درصد سبوس و ۱ درصد مكمل مواد ويتامينه و معدنی) و از سن پس از شيرگيری با كنسانتره و يونجه به صورت مصرف اختياری تغذيه شدند.
ايجاد بيش از حد فشار حرارتي بر گاو در اثر درجه حرارت و رطوبت بالاي محيط، موجب استرس حرارتي در گاوها مي شود.در طي استرس حرارتي، مصرف خوراك ۸ تا ۱۲% يا بيشتر كاهش مي يابد. اين كاهش مصرف خوراك،موجب كاهش توليد اسيد چرب فرار در شكمبه شده و در نتيجه توليد كاهش مي يابد.كاهش مصرف علوفه، تركيب شكمبه را تغيير مي دهد و موجب اسيدوز و كاهش يافتن مقدار چربي شير مي گردد. علوفه ها نسبت به جيره ي غلات گرماي بيشتري توليد مي كنند، در نتيجه به كاهش مصرف خوراك كمك مي نمايند. جهت رفع كردن اين مشكل، در طول تابستان بايد علوفه ي با كيفيت بالا تغذيه شود. بنابراين به جيره نگهداري نيازكمتري مي باشد.احتياج انرژي گاو براي شيردهي غير قابل تغيير بوده و نيازهاي انرژي گاو براي نگهداري در سرما افزايش مي يابد. از اين رو مصرف ممتد مواد مغذي كافي از اتلاف توليد شير جلوگيري مي نمايد. استرس حرارتي اجتناب ناپذير است، اما اثرات آن را در صورت مديريت مطلوب تغذيه، مي توان به حداقل رساند.روح الله نورمحمدي
نشانه هاي عمومي گاو سالمقبل ا زخريد گاو شيري بايد ازسالم وبيمارنبودن آن اطمينان پيدا كنيد. بايد توجه كنيد كه گاو مورد نظر به طور مرتب واكسينه شده است وكارت بهداشت دارد. يك گاو سالم،تحرك كافي،چشمان شفاف، درشت و براق،موهاي براق و تميز،گوش برجسته و سيخ ،پوزه صاف و مرطوب و لب هاي گشاده دارد.
دقت كنيد تا حركت هاي غيرعادي گاو را با تحرك وشادابي آن اشتباه نگيريد . گاو را حركت دهيد تا ازمناسب بودن فاصله سم ها،راه رفتن منظم گاو ولنگ نزدن آن، مطمئن شويد.
ورم پستان يك بيماري پيچيده است كه به عفونت بافت پستان در اثر عوامل بيماريزاي باكتريايي گفته مي شود. عوامل باكتريايي ايجادكننده ورم پستان به دو دسته عوامل عفوني اصلي و فرعي تقسيم ميشوند.عوامل عفوني اصلي شامل استافيلوكوكوس آرئوس و استرپتوكوكوس آگالاكتيه مي باشندكه هر دو واگيردار هستند. عوامل عفوني اصلي ميتوانند باعث ايجاد بيماري ورم پستان باليني شوند كه با تغيير در تركيب شير و افزايش ميزان سلولهاي سوماتيك۱ و حتي مرگ حيوان همراه است و خسارات بزرگ اقتصادي را سبب ميشوند. در ورم پستان تحت باليني تغييرات فيزيكي در شير و پستان قابل تشخيص نميباشد بلكه با كاهش كميت وكيفيت شير و وجود باكتري در شير شناسايي مي شود. عوامل عفوني فرعي شامل استرپتوكوكوس كوآگولاز منفي وكورينهباكتريوم بويس ميباشندكه معمولاً سبب عفونتهاي خفيف پستاني ميشوند وكمتر باعث افزايش SCC، بروز ورم پستان باليني و تغيير در تركيب شير مي شوند. با وجود رعايت مسائل بهداشتي به عنوان يك راه اصلي در كنترل ورم پستان، باز هم اين بيماري مشاهده ميشود و به عنوان يك بيماري غيرقابل پيش بيني با ضررهاي بزرگ اقتصادي مطرح است. با بكارگيري برنامه هاي اصلاح نژاد درگاوهاي شيري به منظور افزايش توليدشير، مقاومت ژنتيكي به ورم پستان كاهش يافت كه اين امر بيانگر ضرورت مطالعه درمورد مقاومت ژنتيكي به ورم پستان مي باشد.
البته تمام دامداران،نشانه هاي يك دام خوب را مي دانند. ولي آيا از مقدار اهميت هر يك ازاين نشانه ها هم آگاهي داريد؟ آيا مهم ترين نشانه و اندازه آنها را مي دانيد؟دراين مقاله سعي شده شما را درخريد يك گاو شيري خوب و پرمحصول ياري كنيم. همچنين مهم ترين نشانه هاي يك گاو شيري خوب را به شما معرفي كنيم.
به اين ترتيب، با خريد دام خوب و پرمحصول هم توليد خوبي خواهيد داشت وهم دام هاي نامطلوب وكم محصول خود را كم كم با دامهاي پرمحصول،عوض كرده و نژاد گاوهاي خود را اصلاح مي كنيد.
مقدمه
از آنجا كه دامپروری و دامداری یك كار كاملاَ اقتصادی است و در حدود ۷۰% هزینه های یك دامداری صرف تهیه خوراك برای دام می شود بنابراین هر گونه تجدید نظر و پیشرفتی در این زمینه تاثیر مستقیم در افزایش بازده دارد. غذای اولیه و پایه دام علوفه است و تمام تلاش ها برای حذف این قسمت و دادن خوراكی كاملاَ انرژی زا به دام تا به امروز بی نتیجه مانده است. مساله اساسی و مهم كه در بخش علوم دام مطرح می شود قسمت الیاف خام می باشد كه به اجزای كوچكتر نظیر NDF,ADF تقسیم شده است و امروزه به بخش های ریزتر و ظریف تر نظیر قابلیت هضم و قابلیت تخمیر فیبر جیره بیشتر از دیگر مسائل تغذیه ای توجه شده است. در اینجا لازم است تا در مورد الیاف خام بیشتر صحبت شود.
منظور از الیاف خام چیست؟ الیاف یا بخش ساختمانی عبارتند از بخش های تشكیل دهنده دیواره سلول كه قابلیت هضم كمی دارند و در گونه های تك معده ای قابلیت هضم ندارند اما در نشخواركنندگان بواسطه حضور میكروارگانیسم های موجود در شكمبه كه به عنوان یك شبكه تخمیر عمل می كنند قابلیت هضم از متوسط تا بالایی با توجه به كیفیت و مرغوبیت دارند.
مقدمه:
تامين نياز غذائي انسانها و ايجاد امنيت غذائي يكي از اصلي ترين و مهمترين اهداف دامپروری در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه است. پرورش گاو يكي از شاخه هاي مهم اين فعاليتها محسوب ميشود. كشور ما تا اواخر نيمه اول قرن بيستم از يك ساختار دامداري كاملا سنتي ، بر پايه دامداري روستائي و عشايري برخوردار بوده است .در آن ايام گوسفندداري يكي از مهمترين زير بخشهاي كشاورزي و مهمترين منشاء توليد پروتئين بود ، به تدريج با گذشت زمان و بدنبال افزايش جمعيت ، تقاضا براي شير و گوشت افزايش يافت و به طبع آن پرورش گاو توسعه یافته و روند ايجاد دامداريهاي متمركز و تغيير سيستم دامداري از شكل سنتي به شكل صنعتي شروع شد و شايد بتوان اواخر دهه بيست را سر آغاز حركت براي به كار بستن شيوه هاي نوین دامپروري دانست.
گاوها را بر اساس مرحله ی شیرواری یا میزان تولید كه دسته بندی نموده و و بر اساس نیازهایشان تغذیه نمایند . در طول سال از برنامه ی تغذیه ای كه اقتصادی و متعادل شده باشد و بتواند نیازهای حیوان را برآورده نماید استفاده كنیدمدیران موفق واحد های تولید دامی با عجین نمودن هنر و تجربه ی گذشتگان با علوم پیشرفته ی تغذیه ای امروزی كه آمیزه ای جالب توجهی را تحت عنوان مدیریت تغذیه ای به وجود آورده اند كه با كاربرد علمی این برنامه ها در مزارع دامپروری و با سود آورنمودن این بخش تولیدی برای سرمایه گذاران این واحد ها كه زمینه ی مطمئنی در رابطه با تضمین اقتصادی فعالیتشان فراهم می آورند . مدیران مذبور عمده علت موفقیتشان را علم وعلاقه به زمینه ی مورد فعالیت و تحت نظر گرفتن نكات ریزی می دانند كه اگر چه ساده و عملی هستند ولی اغلب از دید افراد پنهان مانده و یا به مورد اجراگذاشته نمی شوند . در ذیل به تعدادی از آنها كه می توانند در زمینه ی تغذیه كاربردی گاوهای شیری مفید و سودمند باشند كه اشاره می شود
الف- مرحله ي تولد تا از شيرگيري
مديريت گوساله ها در سه ماه اول بسيار مهم است زيرا در اين مدت حيوان دوره ي تولد، ارتبات با محيط مصرف آغوز وشير خوارگي را تجربه مي کند. از طرف ديگر وضعيت فيزيولوژيکي حيوان در اين دوره ازجنبه هاي حائز اهميت مي باشد که شامل توانائي جذب مولکولهاي درشت ايمنوگلوبين در روده ، توانائي هضم بالاي چربي و ساکاريد ها بدون عارضه ي متابوليسمي، مستعد بودن حيوان به عفونت هاي روده اي و اسهال و تغييرات معني دار در شکل ، حجم و ترکيب مواد مغذي و عادت يافتن سيستم بدن با آن مي باشد.
نشخوار کنندگان نياز به الياف علوفه اي با شکل فيزيکي مناسب دارند. تحقيقات نشان داده است که افزايش سطح الياف و اندازه ذرات علوفه، به طور مؤثري فعاليت جويدن را افزايش داده و اعتقاد بر اين است که جريان بزاق، pH شکمبه، نسبت استات به پروپيونات و سطح چربي شير را نيز افزايش مي دهد. گرچه نتيجه مصرف جيره هاي با ساختار فيزيکي نامناسب، آسيب به تخمير شکمبه اي و عملکرد ناقص شکمبه مي باشد ولي از طرف ديگر افزايش مقدار علوفه بلند و درشت نيز مي تواند خوراک مصرفي و قابليت هضم را محدود کرده و در نهايت توازن انرژي حيوان را تحت تأثير قرار دهد (آلن، ۱۹۹۷).
توصيه هاي رايج NRC براي تعيين نيازهاي حيوان و ترکيبات خوراک مفيد مي باشد ولي توصيه هاي دقيقي را در مورد شکل فيزيکي جيره ارائه نمي دهد. مفهوم الياف مؤثر براي ترکيب کردن ماهيت فيزيکي و شيميايي علوفه و بيان عددي آن براي عملکرد شکمبه مي باشد. جويدن ونشخوار کردن به عنوان يک اندازه گيري صحيح از خصوصيات د خشبي بودنبراي جيره هاي نشخوار کنندگان شناخته شده اند. NDF مؤثر فيزيکي به صورت منبع الياف جيره که به طور مؤثري نشخوار و ترشح بزاق را تحريک کند، تعريف مي شود (مرتنز، ۱۹۹۷). پاپي و همکاران (۱۹۸۵) تعيين کردند که ذراتي که بر روي غربال ۱۸/۱ ميلي متري باقي مي مانند، آرام تر از آن هايي که از اين غربال عبور مي کنند، از شکمبه مي گذرند. مرتنز (۱۹۹۶) پيشنهاد کرد که ذرات بزرگ تر از ۱۸/۱ ميلي متر براي آن که از شکمبه عبور کنند بايد خرده شده و کوچک شوند و در نتيجه اين ذرات بيش تر از ذرات کوچک تر از ۱۸/۱ ميلي متر، ترشح بزاق راتحريک مي کنند.
مقدمه:نرخ آبستني گاوهاي شيرده از مهمترين شاخص هاي مؤثر بر اقتصادي بودن واحد هاي پرورش گاو شيري محسوب مي شود. تغذية استاندارد بويژه پروتئين جيره يکي از عوامل مؤثر بر آبستني دام ها مي باشد. پروتئين بيش از نياز شيردهي اثرات منفي بر روي توليد مثل دارد(۴،۳ و۷). نشخوارکنندگان به دليل داشتن ميکروارگانيسم هاي شکمبه، قادرند از منابع ازت غير پروتئيني مانند اوره در ساخت پروتئين استفاده کنند. اوره در دام ها از دو منبع تأمين مي گردد، منابع ازتي غير پروتئيني۱( NPN) و پروتئين مازاد بر مصرف، که هر دو به آمونياک تجزيه شده و بعد از جذب از خون به سرعت توسط کبد به اوره تبديل مي شوند. مولکول هاي کوچک اوره سريعأ توسط خون در مايعات بدن، از جمله شير انتشار يافته و به تعادل مي رسد(۱). سطح اوره خون همبستگي بالايي با سطح اورة موجود در جيرة غذايي نشخوارکنندگان دارد. همبستگي بين نيتروژن اوره در خون و شير مثبت است (۷). با اصلاح ژنتيکي جهت افزايش توليد شير، نرخ آبستني در گاوهاي شيري کاهش مي يابد(۳).
گاز آمونياك بويژه براي عملكرد سيستم دفاعي گوساله در برابر پنوموني مضر است.
در يك منبع براي گوساله هاي شيري با عنوان “جايگاه تازه متولدين براي گوساله هاي شيري ” كارت گوچ نيازهاي محيطي براي گوساله ها پيش از از شير گيري را به صورت زير خلاصه كرده است:محيط استراحت تميز، خشك و راحت
تهويه كافي
دسترسي مناسب به غذا و آب
اين مقاله با پيگيري چگونگي مديريت در جايگاه گوساله براي رسيدن به اين احتياجات در معرض آمونياك قرار گرفتن گوساله ها را بررسي مي كند. اما قبل از بررسي اين موضوع، اجازه دهيد به اين سئوال جواب دهيم كه ” چرا آمونياك براي گوساله ها مضر است؟”
واضح است كه نرخ لقاح در تليسه هاي شيري و گوشتي و گاوهاي غير شيرده گوشتي زيادتر از گاوهاي شيرده گوشتي و گاوهاي شيرده و غير شيرده شيري است. ميزان از دست رفتن آبستني در گاوهاي شيرده شيري ممكن است از زمان لقاح تا پايان آبستني به ۶۰ درصد برسد در آخرين مقاله ام زمان و ميزان از دست رفتن آبستني را در گاوهاي شيري و گوشتي مورد بررسي قرارداديم . واضح است كه نرخ لقاح در تليسه هاي شيري و گوشتي و گاوهاي غير شيرده گوشتي زيادتر از گاوهاي شيرده گوشتي و گاوهاي شيرده و غير شيرده شيري است. ميزان از دست رفتن آبستني در گاوهاي شيرده شيري ممكن است از زمان لقاح تا پايان آبستني به ۶۰ درصد برسد. عدم موفقيت در آبستني ناشي از عدم لقاح يا ازدست رفتن آبستني بعد از شكل گيري جنيني است. در اين مقاله مي خواهيم برخي از عوامل شناخته شده موثر بر از دست رفتن آبستني را در گاوها بررسي كنيم.
فحل خاموش ( Anoestrie )به فحل خاموش در زبان علمي ولاتين Anoestrie گفته ميشود كه بنا بدلايل، به دو زيرگروه ذيل تقسيم ميگردد:
Acycly:آسيكلي به ناتواني تخمدانها و بي علائم بودن دوره فحل اطلاقميگردد.
آسيكلي فيزيولوژيك و آسيكلي پاتولوژيك
Anaphrodisy:درآنافروديزي فعاليت تخمدانها موجود است ولي دوره فحل يا كلاً بي علائم يا كم علائماست. آنافروديزي را به دو زيرگروه ذيل تقسيم ميكنند:
· فحل خاموش حقيقي
· فحل خاموش ظاهري
تعريف استاندارد :
استاندارد در لغت به معني نظم ، قاعده و قانون است . ليكن در رابطه با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، اين واژه اينگونه تعبير مي شود : معيار و روشي كه بر اساس آن كيفيت يك كالا و خدمت ، مورد مقايسه و سنجش قرار مي گيرد .
از جمله وظايف مؤسسه استاندارد ، انجام تحقيقات به منظور تدوين استاندارد در راستاي ارتقاء محصولات توليد شده داخلي و كمك به بهبود روش هاي توليد و كارايي صنايع ميباشد .
توليد شير و سن دام مهمترين شاخص ها براي گروه بندي در گاوداري هستند اما سازه هايي چون ، اندازه ي جايگاه ، شمار گاوهايي كه در هر نوبت وارد شير دوشي مي شوند ، وضعيت نمره بدني ، وضعيت توليد مثلي نيز گروه بندي را تحت اثر قرار ميدهند . گاوها شكم اول را معمولاً به خاط كاهش امكان رقابت با گاوهاي بزرگ و افزايش مصرف ماده خشك در يك گروه قرار ميدهند . چنانچه اين تليسه ها سنگين وزن شده باشند مي توان آنها را به گروه گاوهاي كم توليد تر منتقل كرد . گاوهاي نزديك زايمان و تازه زا را نيز براي افزايش امكان مراقبت و رسيدگي بيشتر و آماده سازي شكمبه براي مصرف غذاهاي پر نشاسته و تخمير پذير در يك گروه قرار مي دهند.
گندم مهمترين غله جهان است كه بيشتر به مصرف انسان مي رسد .گندم را بر اساس رنگ ، پوشش ، نرمي و سختي و نيز زمان كشت دسته بندي مي كنند .
بر اساس سيستم طبقه ي مدفوع گاو شيري در ميشيگان ۵ گروه براي دسته بندي مدفوع گاو شيري پيشنهاد شده است در گروه اول مدفوع حالت آبكي مشابه سوپ دارد و پرتابي خارج مي شود . اين حالت در دام اسهال مشاهده مي شود و افزايش نشاسته ، پروتئين يا مواد معدني جيره و نيز كميود فيبر جيره مي تواند اين حالت را ايجاد كند . در گروه دوم مدفوع حالت باران مانند دارد و در برخورد با زمين پخش مي شود و ارتفاع آن از كف زمين كمتر از ۲.۲۵ سانتي متر است . اين حالت بيشتر در گاوهاي در حال چرا در مراتع و معمولاً در جيره هاي كم فيبر ديده مي شود . در گروه سوم مدفوع گاو هليم مانند است و ارتفاع آن بين ۳.۸ تا ۵ سانتي متر بصورت حلقه هاي متحد المركز و فرو رفتگي در بخش مياني بوده و در برخورد با زمين صداي تلپ داده و به نوك كفش مي چسبد .
مزيت جايگاه فري استال :
۱- بهره وري مصرف خوراك
۲- افزايش ضريب سلامت دام
۳- افزايش زمان استراحت و نشخوار دام در حال دراز كش
مصرف آب در گوساله شيري :
۱- نياز گوساله شيري به آب دست كم ۴ برابر مقدار استارتري است كه مصرف مي كند
۲- تحقيقات نشان داده است كه گوساله هائي كه بصورت آزادانه آب مصرف كرده اند ، رشد بيشتري دارند و كمتر دچار اسهال شده اند .
۳- در زمستان بايد آب ولرم به گوساله ها بعد از شير دادن داده شود تا بياموزند پيش از يخ زدن آب آنرا بنوشند .
نكاتي پيرامون استفاده از هورمون رشد براي گاوهاي شيري۱- بصورت مصنوعي توسط باكتريها در آزمايشگاه سنتز مي شود.
۲- به مدت ۱۴ روز بصورت عضلاني تزريق مي شود
گاوهاي تازه زا بايد با مشكلات متابوليكي كم، زايش نمايند.
-همچنين گاوهاي تازه زا بايد تا جايي كه ممكن است در كوتاه ترين زمان به صورت خوراك خورده و مشكلات متابوليكي تحت باليني ( مزمن ) كمي داشته باشد. دوره Far-off ( خشکي
اهداف دوره Far-off خشكي شامل :
- حفظ نمره وضعيت بدني
- حفظ ذخائر پروتئيني و عضلاني
- نوسازي ديواره شكمبه و فراهم كردن ويتامين ها و مواد معدني مورد نياز مي باشد.
امروزه (HBS ) يا سندرم خونريزي روده در گاوهاي شيري بيش از پيش متداول شده است . HBS با مرگ ناگهاني حيواناتي عارض مي شود كه اغلب نشانه اي از بيماري ندارند.
در اين بيماري كالبد گشايي حيوانات علائمي از خونريزي سخت در روده باريك را نشان مي دهند.
دليل HBS ناشناخته است اما بعضي از مدارك چنين اظهار مي دارند كه اين مشكل چند عاملي است. شرايط مستعد كننده مختلفي دست در دست هم مي دهند تا اين مشكل ايجاد شود . اين شرايط شامل اسيدوز و سطوح بالاي نشاسته ايي است كه به روده باريك مي رسد.
چون در اين بيماري درمان بندرت موفقيت آميز است لذا پيشگيري راه ارجحتري است. رعايت بعضي نكات تغذيه اي مي توانند براي پيشگيري از اين مشكل مؤثر باشند كه جزئيات آنها در متن زير آمده است.
چكيده:صفات توليد مثلي توارث پذيري پائيني دارند. از اين رو انتخاب ژنتيكي، مستلزم چندين نسل جهت رسيدن به پيشرفت هاي قابل اندازه گيري است. دقت انتخاب، شدت انتخاب، فاصله ي نسل و تنوع ژنتيكي چهار فاكتور مهم تعيين كننده در پيشرفت ژنتيكي هستند. در حال حاضر از تكنيك هاي جديدي مانند انتقال جنين (ET) و تلقيح مصنوعي (AI) براي پيشرفت ژنتيكي گله هاي شيري استفاده مي شود. برخي صفات توليد مثلي كه مورد مطالعه قرار مي گيرند عبارتند از:
روزهاي باز
تعداد سرويس براي هر آبستني
نرخ آبستني
توليد مني
باروري مني
راحت زايي
در اين مقاله، وراثت پذيري صفات توليد مثلي و تأثير ضريب توليد مثلي و انتقال جنين بر پيشرفت ژنتيكي، توضيح داده مي شود.
• هرچه زودتر بهتر . هفته سوم تا چهار زمان خوبي است .
• هر چه مهار تر بهتر . بي حسي موضعي را مورد توجه قرار دهيد .
• هرچه استرس كمتر بهتر ، در زمان بي شاخ كردن از هر گونه استرس ديگر اجتناب كنيد .
طي سال گذشته نويسنده مشاهدات مربوط به بي شاخ كردن كه ممكن است به اين كار با كمترين فشار و كمترين استرس به گوساله كمك را جمع آوري كرده است .
تشخيص از دست دادن شديد آب ،سخت نيست. در اين حالت : چشمها فرو مي روند، گوشها سرد مي شوند و گوساله بي حال است و اغلب نمي تواند بايستد.حتي اگر اين گوساله ها نميرند، زمان زيادي براي برگشت به حالت اول نياز دارند.
اما، ما بايد از دست دادن آب به مرور زمان را بعنوان يک دشمن خاموش مد نظر داشته باشيم.از دست دادن واقعي آب بدن( بالاتر از ۶ درصد وزن بدن گوساله را مايعات تشکيل مي دهد) مي تواند قبل از اينکه ما هيچگونه علامتي راجع به ، از دست دادن آب مشاهده کنيم، اتفاق بيافتد. ما مي توانيم در اين مرحله شروع به مايع درماني کنيم، قبل از اينکه از دست دادن آب به مرحله خطرناك برسد.
بنابراين مبارزه تشخيصي ما کسب مهارت براي جدا کردن گوساله ها در مراحل اوليه اي است که از دست دادن آب در گوساله ها بيشتر از آني است که مصرف مي کنند. بنابراين، مايع درماني مي تواند در زمان مناسب براي جلوگيري از مشکلات ايجاد شده بوسيله از دست دادن شديد آب شروع شود.
در يك گاوداري شيري دماي ايده آل كه هيچگونه تأثير منفي بر توليدات دامي ندارد .دماي بين ۴تا ۲۴ درجه سانتيگراد كه منطقه آسايش گاو هم ناميده ميشود .دماي بالاتر از ۲۴ سانتيگراد ، گاو از طريق پوست و دستگاه تنفسي با صرف مصرف انرژي مي تواند بدن خود را خنك كند . و دماي كمتر از ۵ درجه سانتيگراد را باتوجه با اينكه نژادهاي سنگين به سرما مقاوم شده است تا دماي ۱۵- درجه سانتيگراد را با بستر خشك تحمل خواهد كرد . دماي بالاتر كه منجر به عرق كردن گاو مي گردد در زمان استرس گرمايي همراه با افزايش رطوبت محيط تنش گرمايي شروع مي شود و دام از آنجا ئيكه نمي تواند گرما را دفع كند . در نتيجه احتياجات نگهداري را افزايش مي دهد (ادامه…)
مقدمهتولید شیر سالم و بهداشتی و با کیفیت هم از نظر حفظ سلامت مصرف کنندگان و هم از نظراقتصادی بسیار حا ئز اهمیت می باشد.
بطوریکه میدا نیم مصرف شیر برای همة گروههای سنی توصیه شده است و لیکن در صورت عدم رعایت اصول بهداشتی مربوط به تولید شیر نه تنها مصرف آن موجب ایجاد مسمومیتهای غذایی و اختلالات گوارشی و ا نتقال بعضی از بیماریهای مشترک قابل انتقال از حیوان به ا نسان می شود بلکه خسارات سنگین اقتصادی نیز به بار می آورد.
تب شير يک بيماري متابوليکي است که قبل از زايمان يا به هنگام زايمان اتفاق مي افتد، و با کاهش سريع غلظت کلسيم پلاسما مشخص مي شود که به دليل از دست رفتن نسبتا سريع کلسيم پلاسما براي تشکيل آغوز ايجاد مي شود. براي مثال گاوي که ۱۰ ليتر آغوز توليد مي کند، در حدود ۲۳ گرم کلسيم را در يک دوشش از دست مي دهد. اين مقدار، ۹ برابر ميزاني است که در مخزن پلاسمايي گاو وجود دارد. کلسيمي که از مخزن پلاسمايي خارج شده است، بايستي با افزايش جذب روده اي يا آزاد سازي کلسيم استخواني يا هر دو جايگزين شود. در طول دوره خشکي، احتياجات کلسيم گاو حداقل مي باشد و شامل مصرف کلسيم توسط جنين و کلسيم اندوژنوسي در مدفوع است، که حدود ۱۰ – ۱۰ گرم در روز مي باشد، لذا مکانيسم لازم براي جايگزين کردن کلسيم پلاسما غير فعال است. ليکن، هنگام زايمان، گاو بايد بيش از ۳۰ گرم کلسيم را در روز به مخزن کلسيم وارد کند.
ورم پستان و اقتصاد: با کاهش دادن ورم پستان چقدر پس انداز می کنید؟ * ورم پستان به شکل های مختلفی کل اقتصاد فارم را تحت تأ ثیر قرار می دهد
* ورم پستان تحت بالینی می تواند سبب کاهش شیردهی شود
* کاهش کیفیت شیر ناشی از ورم پستان می تواند باعث کاهش قیمت شیر شود
* ورم پستان یکی از سه دلیل عمده ای است که حیوان را از گله حذف می کند
* ورم پستان می تواند سبب کاهش باروری شود
* هزینه های اقتصادی دیگر شامل شیر دور ریخته شده, هزینه درمان و بیماری های دیگر می باشد
طبق اظهارنظر متخصصان كانادا نسبت به پيشرفت ژنتيكي در توليد وصفات ظاهري (تيپ) در كانادا معني دار بوده و طبق آخرين اطلاعات قابل دسترس ميانگين افزايش ژنتيكي در پنج سال گذشته در معيت گاوهاي هلشتاين ۴.۵ كيلوگرم در شير و ۰.۷ امتياز در شكل كلي بدن در سال ميباشد.
از ديدگاه نظری می توان بيشتر گوساله ها را از ۴ هفتگی به بالا از شير گرفت. اما از نقطه نظر دستيابی به بهترين کارکرد گوساله و هزينه های پرورش ،سن بهينه از شير گيری نزديک به ۵ تا ۶ هفتگی است ، بجز برای سيستم های توليدی ويژه مانند توليد گوشت سفيد گوساله .
متخصصان اصلاح نژاد بيشتر روي تنوع صفات كمي ميانديشند و سعي مينمايند با توسط روشهاي آماري از همهِ اطلاعات در برنامههاي انتخاب استفاده نمايند. اين روشها از سال۱۹۵۰ باپايهگذاري متدهاي بيومتري پيچيدهتر همراه شد .ژنتيك كمي تنها اثر تجمعي ژنهايي را كه باعث ايجاد تفاوت بين افراد ميشوند مورد توجه قرار ميدهد و فرض اصلي آن تفكيك همزمان بسياري از ژنهاي كوچك اثر ميباشد. اين موضوعمورد ترديد است كه همه ژنهاي موِثر بر صفات كمي، كوچك اثر باشند و ممكن است بعضي ژنهاسهم عمدهاي در تنوع ژنتيكي داشته باشند. براي توضيح بيشتر تفاوت عملكرد ژنها بايدخصوصيات ژنها به تنهائي نيز بررسي شود . روشهاي آماري مناسب جهت شناسائي حيواناتداراي ارزش اصلاحي مطلوب توسعه يافته است كه اساس آن حذف هر چه بيشتر عوامل محيطي واستفاده از اطلاعات حاصل از عملكرد خود حيوان و خويشاوندان آن جهت انتخاب و تخمين آثارافزايشي همه جايگاههاي موِثر بر صفت است. انتخاب براساس فنوتيپ به دليل آثاري كه عواملمحيطي روي صفت اندازهگيري شده دارند و نيز توارث صفات چند ژني، اثر متقابل بين ژنها دريك لوكوس (غلبه) و بين لوكوسهاي مختلف (اپيستازي) با كاهش سودمندي روبروست . درحال حاضر كاربرد تكنيك آماري همچون BLUP (۷)، امكان جدا كردن آثار محيطي از ژنتيكي رافراهم و در برنامههاي اصلاحي بسيار سودمند واقع شدهاند. ولي اين روشها ژنوتيپ يك فردراناشناخته باقي ميگذارند و به صورت يك جعبهِ سياه به آن مينگرند و مضراتيهمچون كاهش واريانس ژنتيكي، تثبيت اللهاي كشنده و همخوني را ممكن است بدنبال داشتهباشد. چرا كه در روشهاي ژنتيك كمي اطلاعات ژنوتيپي افراد بطور دقيق قابل ارزيابينميباشد بلكه برآوردي از آن از طريق فنوتيپ و خويشاوندان امكانپذير است.
ضربان مؤثر براي حفظ سلامت پستانضربان مؤثر لاينر از گرفتگي مجرا و سوراخ خروجي كارتيه حين دوشش جلوگيري مي كند.براي به حداقل رساندن انباشتگي مايعات حياتي درون پستان در اثر اعمال خلاء، ضربان لاينر موجب مي شود كه طي مدت كافي لاينر شيردوشي فشاري كافي را بر كارتيه پستان وارد آورد. اين امرباعث ماساژ دادن سرپستانكها و خروج مايعات حياتي از بافت كارتيه مي گردد.
عمل انتقال جنين ۱ (ET) براي اولين بار حدود ۵۵ سال پيش با موفقيت بر روي گاو ها انجام گرفت . عمل انتقال جنين صرفاً بر روي گاوهاي ماده صورت مي گيرد. گاو ماده اي كه از او جنين جمع آوري مي شود به عنوان دهنده ي جنين و در اصطلاح donor مي گويند . گروهي از گاوهاي ماده كه جنين ها را مي گيرند به عنوان ماده گاو گيرنده و در اصطلاح reciptent مي گويند .عمل ET فرايندي است كه طي آن ، جنين ها از شاخ رحم گاوهاي دهنده جنين در مرحله پس از مرولا جمع آوري شده و جهت تكامل مراحل آبستني تا تبديل شدن به يك گوساله كامل در شاخهاي رحم گاوگيرنده جنين ساكن مي شوند . در واقع ، گاوهاي گيرنده جنين نقش دايه را براي فرزندان گاو دهنده ايفا مي كنند . به ازاي هر يك گاو دهنده ۱۸-۱۴ راس گاو گيرنده جنين بايستي در نظر گرفته شود . اصولاً گاو دهنده جنين گاوي است با صفت ژنتيكي برتر و گاو اصيل ولي گاوهاي گيرنده جنين ، گاوهايي با صفت ژنتيكي متوسط يا پايين مي باشند . اگر چه گاوهاي گيرنده از لحاظ فنوتيپي و محيطي ممكن است روي نتاج اثر بگذارند ولي بر ساختار ژنتيكي گوساله ، تاثير نخواهند داشت و از ارزش گوساله براي مقاصد اصلاح نژادي نمي كاهد .
مقدمه
تغذيه بعد از زايش، زمانيكه توليد شير گاوهاي شيري افزايش مي يابد، مي تواند عملكرد توليدمثلي و به دنبال آن سودبخشي گله را تحت تأثير قرار دهد. بطور كلي، افزايش نيازهاي متابوليكي توليد بالا بهمراه نياز هاي توليدمثلي و سلامت، اثر متقابل بين تغذيه و توليدمثل ( خصوصاً بعد از زايمان ) را به يك موضوع مهم در صنعت گاو شيري تبديل كرده است. تحقيقات اخير، نقش مهم تغذيه را در توليدمثل تأييد كرده اند، و در بيشتر حالات، كمبودهاي غذايي شديد باعث مشكلات و بيماريهاي توليدمثلي شده است. همچنين، مكانيسم تغذيه اي كه بر روي عملكرد توليدمثلي تأثيرگذار است، بسيار پيچيده بوده و به طور واضح قابل تشخيص نمي باشد. با اين وجود، نقش فاكتورهاي غذايي مانند پروتئين و يا تعادل انرژي، و مكانيسم عملكردشان بر توليدمثل، در سالهاي اخير، بيشتر شناخته شده است.
مقدمه
واژه ورم پستان به التهاب غده پستاني بدون توجه بعلت آن اطلاق ميشود كه بوسيله تغييرات فيزيكي شيميائي ومعمولا ميكربي شير وهمچنين تغييرات حاصل از بيماري در بافت غده پستاني مشخص ميشود
مهمترين تغييراتيكه در شير ايجاد ميشود عبارت است از:
تغيير رنگ وجود لخته و پيدايش تعداد زيادي لوكوسيت ( گلبول سفيد)با علا ئم تورم گرمي درد وسفت شدن غده پستاني كه بوسيله آزمايش ظاهري شير ميتوان آ نها راتشخيص داد . موارد زيادي از ورم پستانها را بسهولت نميتوان مشخص كرد بطوريكه داراي نشانيهاي درمانگاهي نيستند (ورم پستان مخفي) دراين نوع ورم پستانها به آزمايش غير مستقيم يعني شمارش گلبولهاي سفيد متوسل ميشوند
تغذيه و ارتباط آن با بروز بيماري هاي متابوليكي غير عفوني :تب شير و كتوز از جمله بيماري هاي متابوليكي هستند كه به طور معمول در گاوهاي شيري به ترتيب در زمان زايمان يا قبل از شير دهي اتفاق مي افتند ،در حالي كه بيماري لنگش مي تواند در هر زماني در طي شير دهي اتفاق افتد .
در نگاهي مختصر به بروز علل وقوع بيماري هاي فوق ، نقش كليدي تغذيه مشخص مي شود ، به طوري كه در بيماري تب شير بيش از ۹۰ درصد موارد اختلال در ۴۸ ساعت قبل و ۴۸ ساعت بعد از زايمان روي مي دهد .
کتوز(استونمی)در گاوهای شیرده پرتولید در خلال ۶ هفته اول بعد از زایمان روی میدهد که در سه هفته اول بسیار مهم است . این بیماری اغلب در دوره ی تغذیه زمستانی و نیز به هنگام حضور گاوها در جایگاههای بسته اتفاق می افتد . احتمال بروز این بیماری در گاوهای مسن بیشتر از تلیسه های تازه زا می باشد .
مبنای بروز این عارضه یکسوی تغییرات در روند سوخت و ساز است که بطور عمده محور آنها کاهش در گلوکوز خون وافزایش تولید اجسام کتونی در خون است . ترکیبات کتونی فرآورده های واسطه متابولیکی ناشی از جابه جاشدن چربی های ذخیره ای بدن می باشد . عمده ترکیبات کتونی شامل بتاهیدروکسی بوتیرات (BHB) استواستات و استون است . عارضه فوق به دلیل جمع شدن اجسام کتونی در خون و ادرار گاو٬ کتوز نامیده میشود . افزایش اجسام کتونی در مایعات بدن به هنگام توازن منفی انرژی در طولانی مدت وضرورت تجزیه ی چربی ها در بدن به هنگام گرسنگی ٬تغذیه ناکافی و تولید بالای گاو ها صورت می گیرد . در حیوانات نشخوارکننده سلولهای پوششی شکمبه اجسام کتونی را با استفاده از اسیدهای چرب فرار شکمبه بخصوص بوتیرات تولید می کنند . مواد سیلویی که اسید بوتیریک زیاد دارند موجب ابتلای او به کتوز می شوند . علاوه بر تغییر در سو در سوخت و ساز اسیدهای چرب در کبد یکی از تغییرات اصلی در کتوز کاهش زیاد غلظت گلوکز در خون و مقدار گلیکوژن در کبد است . کاهش گلوکز خون مسوول افزایش اسیدهای چرب آزاد در کبد است . در صورت طبیعی بودن غلظت گلوکز خون ٬اسیدهای چرب آزاد در خون کم است همگام با کاهش غلظت گلوکز پلاسما میزان اسیدهای چرب آزاد پلاسما افزایش می یابد زیرا اسیدهای چرب از بافتهای ذخیره چربی آزاد میشوند . همزمان با کاهش گلوکز خون٬ حیوانات نشخوارکننده گلوکز خود را از طریق منابع غیر گلوکزی مانند اسید پروپیونیک ٬ اسیدلاکتیک گلیسرول و برخی اسیدهای آمینه به دست می آورند . هنگامی که گلوکز به منظور تولید انرژی و تشکیل لاکتوز به مصرف می رسد ممکن است اگزالواستات ترجیحاً برای تشکیل گلوکز به کار رود که این امر منجر می شود که مقدار اگزالواستات ناشی از گلوکونئوژنز که برای مصرف استیل کوآ در چرخه کربس لازم است کاهش یابد و ازاین رو استیل کوآ به مواد کتونی مانند استواستات ٬بتاهیدروکسی بوتیرات و مقدار اندکی استون تبدیل می شود .
نگهداري و ذخيره سازي اسپرم :
يك تانك ذخيره ازت مايع با ظرفيت حداقل يك يا دوهفته به همراه كانيستر براي نگهداري اسپرمها لازم است . بعلاوه ، استفاده از دماسنج ، غلاف تلقيح مصنوعي و دستمال كاغذي و تفنگ تلقيح مصنوعي نيز ضروري است .
عدم تامين آب كافي و يا تهيه آب بي كيفيت براي گاوهاي شيري باعث كاهش توليد و رشد آنها شده و بيماريهاي مختلفي را بوجود مي آورد .تامين آب كافي و سالم ، فعاليت شكمبه را بهبود بخشيده ، مصرف خوراك را افزايش داده و در بهبود جذب مواد مغذي تاثير خواهد داشت .همچنين آب احتياجات حجم خون بدن دام و بافت هاي آن را برآورده مي سازد .از آنجا كه ۸۷% شير توليد و ۸۰% خون را آب تشكيل مي دهد ، اهميت آن بيش از پيش روشن مي شود .
چكيده :
تفاله گوجه فرنگي به عنوان ضايعه كارخانجات رب سازي با توجه به داشتن انرژي بالا به عنوان ماده ي مغذي در تغذي گاو هاي شيري مورد استفاده قرار مي گيرد . به دنبال گزارش بيماري در يك گاوداري با مراجعه به محل علائمي مشابه اسيدوز ناشي از مصرف زياد مواد پر انرژي مشاهده گرديد . با توجه با تاريخچه بيماري مشخص شدن مصرف زياد از حد تفاله تازه گوجه در وعده اول بدون آمادگي قبلي و شروع بيماري بلافاصله بعد از مصرف آن، نتايج بدست آمده از معاينه دام و درمان نشان دهنده اسيدوز ناشي از مصرف زياد تفاله گوجه فرنگي و مشابه علائم اسيدوز ناشي از مصرف مواد پر انرژي بود . همچنين بهترين شيوه مصرف تفاله تازه گوجه فرنگي طرح تغذيه تدريجي دام ها با افزايش روزانه تا حداكثر مصرف در چند وعده به جاي در اختيار گذاشتن آزاد تفاله تازه گوجه فرنگي در آخور ها شناسايي گرديد.
تعيين دقيق ،درست و موثر فحلي در گاو شيري از مهمترين اجزا يك برنامه مديريت توليد مثلي در صنعت گاوشيري است . استروس (estrus=heat) يا فحلي دوره اي است كه حيوان ماده به حیوان نر اجازه جفت گيري مي دهد وآنستروس دوره اي است كه فحلي در دام بروز نمي كند .تشخيص نادرست فحلي گاوداران از عوامل اصلي اختلاف در برنامه هاي توليد مثلي يك گله مي باشد . مشاهده انفرادي گاوها در زمان فحلي به دليل زير مشكل مي باشد :
تخمدان گاو عمل منظمي ندارد ووجود اشكال درچرخه توليد مثلي (فحلي )باعث ايجاد آنستروس گاو مي شود . همچنين مشاهدات كم دقت پرورش دهندگان با عث تشخيص نادرست گاوهاي فحل مي شود كه دليل دوم متداول تر مي باشد . سطح گستردگي اين مشكلات در بين گاوها متفاوت است . درصد گاوهايي كه تا ۶۰ روزگي فاقد چرخه نرمال فحلي مي باشند دامنه اي كمتر از ۵ درصد تا بيش از ۲۰ درصد دارند و درصد خطا (شكست ) در دوره فحلي دامنه اي از (۱۵ › )تا (۶۰ › ) درصد دارند .
خلاصه طرح
موضوع طرح : پرورش گاو شيري
ظرفيت :پنجاه راس
محل اجراي طرح : قابل اجرا در كليه مناطق كشور
سرمايه گذاري كل : ۷۴/۱۲۰۵ میلیون ریال
سهم آورده ي متقاضي : ۷۴/۱۲۵ میلیون ریال
سهم تسهيلات : ۱۰۸۰ ميليون ريال
دوره بازگشت سرمايه : ۲۷ ماه
ميزان اشتغال زايي :۱۴ نفر
كليه محاسبات بر اساس قيمت هاي سال ۱۳۸۲ می باشد
مقدمه :
جمعيت جهان كه در آغاز قرن بيستم حدود دو ميليارد نفر تخمين زده ميشد به بيش از شش ميليارد نفر در آغاز سده جديد افزايش يافته و پيش بيني ميشود كه تا سال ۲۰۲۰ اين رقم از مرز هشت ميليارد نفر نيز عبور كند ، يعني در طول فقط دو دهه ، جمعيتي بالغ بر كل جمعيت جهان به جمع نفوس جهان افزوده خواهد شد .
نياز روز افزون جمعيت رو به رشد به مواد غذايي ، رشدي جهشي را در صنايع غذايي تمام ملل ايجاب مينمايد . شير يكي از مهمترين مواد خوراكي مورد استفاده بشر است . اين ماده غذايي با دارا بودن مقدار زيادي پروتئين ،ويتامين ، كلسيم و ساير مواد معدني و نيز حدود ۷۵۰ كيلو كالري انرژي در هر ليتر ميتواند سهم عمده اي در سلامت و سبد غذايي افراد جامعه داشته باشد .
نياز انسان به پروتئين موجب شده كه دامهاي اهلي توسط بشر نگهداري و پرورش يافته و بخشي از نياز غذايي وي را تامين نمايد . يكي از اساسي ترين و مهم ترين مواد غذايي هر جامعه را لبنيات تشكيل ميدهد . و پايه توليدات لبني شير است . شير حاوي تركيبات غذايي بسيار غني از جمله كلسيم ، چربی بدون كلسترول ، ويتامين ها علي الخصوص ويتامين D و مواد پروتئيني مي باشد . بطوريكه به تنهايي مي تواند غذاي كاملي براي انسان محسوب مي گردد ، غذايي كه مصرف آن براي همه گروهاي سني و جنسي لازم و ضروري است .
ارائه دهندگان اين طرح در نظر دارند به فعاليت در زمينه توليد شير پرداخته و شير مورد نياز در سطح منطقه را تامين نمايند ، در عين حال با تلقيح گاوهاي شيري اقدام به توليد گوساله نموده و گوساله هاي نر حاصل را به فروش برسانند . ضمن اينكه تليسه هاي بوجود آمده جايگزين دامهاي پير شده و مازاد تليسه ها نيز به فروش خواهند رسيد. همچنين علوفه و كنسانتره مورد نياز نيز از محل كاشت علوفه در اراضي طرح استحصال ميگردد . اجراي اين طرح علاوه بر اينكه داراي توجيه اقتصادي مناسبي مي باشد ، زمينه اشتغال نيروهاي ماهر و نيمه ماهر را فراهم مي آورد . ضمن اينكه اين طرح داراي اين قابليت می باشد که در قالب تعاوني هاي بانوان نيز به مرحله اجرا درآيد .
چكيده :
به دليل مصرف پايين خوراك در قبل زايمان و افزايش تدريجي مصرف بعد از زايمان ،دوره انتقال ، دوره مخاطره آميز مهمي براي جابه جايي شير دان LDA مي باشد .روشهاي خوراك دادن مديريتي كه از ساير اختلالات پس از زايمان جلوگيري مي كند احتمال ابتلا LDA را كاهش ميدهد . در گاوهايي كه نمره وضعيت بدني بالايي در هنگام زايش دارند ، احتمال ابتلا به كتوز و جابه جايي شيردان افزايش مي يابد . تغذيه مقادير زياد و كم كنسانتره در طول دوره قبل از زايمان ممكن است احتمال ابتلا به LDA را افزايش دهد مديريت آخور فاكتور مخاطره آميز مهم براي جابه جايي شيردان مي باشد فضاي نا كافي آخور ، رقابت زياد در آخور،محدود بودن زمان دسترسي به آخور و محدودبودن قابليت دسترسي به خوراك ممكن است مصرف را محدودكند . پر نشدن شكمبه به دليل مصرف كمتر خوراك مجال بيشتري را براي جابه جايي شير دان فراهم مي كند .اهميت روشهاي مديريت آخور كه مصرف خوراك را در سبب شناسي LDAمحدود مي كند ٬احتمالاً در اوايل دوره پس از زايش بيشترين عامل است كه به دليل مصادف شدن با وقايعي است كه در دوره انتقال اتفاق مي افتد .مخلوط كردن جيره به شكل tmrمي تواند غلظت واقعي جیره هاي مصرف شده را نسبت به خصوصيات مواد مغذي جيره فرموله شده تغيير دهد، جدا كردن غذاها درtmr در آخور نيز مي تواند سبب اين مساله شود . زياد مخلوط كردن TMR ممكن است باعث خرد شدن ذرات درشت و سبب كاهش شكل فيزيكي فيبر گردد . برنامه هاي انتقالي ومديريت آخور بايستي به دقت در گله هاي كه مشكل LDA دارند ، مورد نظارت قرار گيرد .
زايمان و اولين ماه بعد از زايمان دوره بحراني گاوهاي شيري مي باشد بنابراين مديريت صحيح گاوهاي خشك نقش مهمي در كنترل بيماريهاي متابوليكي در زايمان يا دوره نزديك به زايمان را بر عهده دارد، مسائل عمده بوجود آورنده اين اختلالات متابوليكي كه با يكديگر در ارتباط هستند از مسائل مديريتي تغذيه ناشي مي گردند.
اختلالات عمده متابوليكي در گاوها تازه زا عبارتند از:
۱- تب شير
۲- ادم يا خيز پستاني
۳- كتوزيس
۴- سندرم كبد چرب
۵- جفت ماندگي
۶- جابجايي شيردان
۷- اسيدوزيس
۸- لنگش (Laminitis)
(ادامه…)
مقدمه
با فرا رسيدن فصل پاييز،برخي گله داران با مواردي از لنگش در گله هاي گاو شيري خود مواجه مي شوند.مقاله اي که در The Journal of Dairy Science منتشر شد گزارش مي دهد که لنگش سبب مصرف کمتر خوراک توسط دام شده و حتي ممکن است تا ۶ پوند در روز توليد شير را کاهش دهد (Rajala-Schultz و همکاران،۱۹۹۹(.گذشته از کاهش در توليد شير،لنگش در بروز علائم فحلي در گاو اخلال ايجاد مي کند که اين خود بازده ي توليد مثلي را کاهش خواهد داد.
لنگش نتيجه ي اثر چندين عامل است.بطور کلي،عواملي که در بروز لنگش در گاوهاي شيري نقش دارند عبارتند از:تغذيه،محيط،عفونت،ژنتيک و رفتار حيوان.اين عوامل همگي با هم رابطه ي متقابل دارند و اهميت نسبي هرکدام، از گله اي به گله ي ديگر متفاوت است.راهکارهاي مقابله با لنگش اغلب بخاطر همين وارياسيون ها،کمي خسته کننده مي نمايد.دکتر جوز سانتوز(Dr.Jose Santos)از دانشکده ي دامپزشکي UC-Davis عقيده دارد که:”اين اصلا عجيب نيست که بعد از گذراندن يک تابستان گرم شاهد بروز درصد زيادي از مشکلات سم در گاوها باشيم…گله داران واحدهاي پرورش گاو شيري معمولا در مورد افزايش درصد لنگش طي ماه هاي آگوست،سپتامبر و اکتبر در گله هايشان گله مند هستند.”
گاهی دامدارانی که مشکلات تولید مثل را در گله های خود تجربه کرده اند ٬ از این که این مشکلات با تغذیه در ارتباط است تعجب می کنند ٬ هر چند که کمبودهای تغذیه ای یا جیره های نامتعادل ٬یکی از علل کاهش راندمان تولید مثل هستند . عدم موفقیت در راندمان تولید مثلی می تواند ناشی از بیماری ٬مسمومیت و مشکلات مربوط به مدیریت باشد . گرما واسترس گرمایی خود به تنهایی بیشترین نقش را در ضعف راندمان تولید مثل در گله هایی که از تلقیح مصنوعی استفاده می کنند ٬ایفا می کند . علی رغم تمام پیشرفت ها در علم تغذیه ٬ مشکلات مربوط به تغذیه هنوز تولید مثل را تحت الشعاع خود قرار می دهد . گاوها در ابتدای دوره ی شیر دهی مقادیر زیادی مواد مغذی نیاز دارند . در طول ۱۲۰ روز اول شیر دهی گاوها تقریباً نیمی از تولید کل دوره ی خود رادارند و مواد مغذی برای نگهداری و تولید شیر مصرف می شوند . اگر این نیازها برطرف نشوند ٬ تولید مثل گامی به عقب بر می دارد و کاهش درصد باروری را شاهد می شویم . کلید این که گاوهای اصیل شیری را به حداکثر پتانسیل ژنتیکی خود برای تولید شیر برسانیم و در عین حال سطح معقول و کافی از آبستنی را نیز داشته باشیم ٬ تهیه ی جیره ای متعادل از علوفه و غلات با کیفیت و همین طور مواد معدنی و ویتامین ها وبه حد اکثر رساندن مصرف این جیره می باشد . امروز بسیاری از کارشناسان٬ برنامه های غذایی را به عنوان مشکل اصلی در ضعف باروری گله می دانند . کمبود موادمعدنی ٬ میزان ناکافی ویتامین ها عدم تعادل انرژی و پروتئین و دریافت بیش از حد پرو تئین به عنوان عوامل ناباروری و کاهش راندمان تولید مثل شناخته می شوند .
سطح درآمد یک واحد گاوداری بستگی به میزان تولید و هزینه های آن دارد که از این میان خوراک مصرفی با حدود ۶۵-۶۰ درصد بیشترین نسبت هزینه هارا به خود اختصاص می دهد. بنابراین هر چقدر گاوهایی با ظرفیت های تولیدی بیشتری نگهداری شده و زمینه ی بروز توانایی های آنها نیز مساعد گردیده و هزینه های غذایی کاهش یابد ٬حرفه ی گاوداری از سود آوری بیشتری برخوردار خواهد بود .
گاوها هرچه به زمان زایمان و آغاز دوره شیر دهی جدید نزدیک تر می شوند ٬ دچار تنش یااسترس بیشتری می شوند . در خلال این دوره ی انتقال ٬ بسیاری تغییرات بیولوژیکی جهت مراحل مختلف زایمان و شروع شیر دهی رخ میدهد و البته تغییرات عمده تری در روش مدیریت این دوره نیز انجام می شود که مزید بر استرس های بیولوژیکی می باشد .
همانگونه که همگان قبول دارند ٬ دوره ی انتقال دوره ی بسیار حساس در جهت پیشگیری از مجموعه مشکلات دام می باشد . با وجود تلاش بسیار حساس در جهت پیشگیری از مجموعه مشکلات دام می باشد . با وجود تلاش بسیار متخصصین عملی تغذیه ی گاو و محققین دانشگاهی ٬ مشکلات اوایل دوره ی شیر دهی همچنان وجود دارد . یک توصیه عملی بسیار معمول این که دریافت مواد غذایی توسط دام را قبل از زایمان باید تحت نظر گرفت . دریافت غذا به ویژه در هفته ی آخر قبل از زایمان یک مسئله طبیعی است .
هورمون رشد که هورموند سوماتوتروپیک یا سوماتوتروپین (BST) نیز نامیده میشود ٬در گونه های مختلف بین ۱۷۸ تا ۱۹۶ اسید آمینه داشته و با تاثیر گذاری بر روی همه ی سلول های بدن به ویژه استخوان و ماهیچه ٬برای ادامه ی رشد خطی بدن لازم است . این هورمون از قسمت قدامی غده ی هیپوفیز ترشح میشود وحدود ۳۰ تا ۴۰ درصد سلولهای این ناحیه از نوع سوماتوتروپ هستند که هورمون رشد را ترشح میکنند . ترشح زیاد این هورمون پیش از بلوغ موجب رشد بیش از اندازه استخوانها شده و حالت ژیگانتریزم را به وجود می آورد ٬ در حالی که ترشح زیاد پس از بلوغ باعث ناهنجاری های آکرومگالی که با پهن شدن استخوانها همراه است ٬خواهد شد و کمبود آن طی دوران ابتدایی زندگی باعث بروز ناهنجاریهایی در رشد و کوتولگی می شود .
- برای قطع شیر گوساله ها ۴۳%از تولید کنندگان به عامل سن٬ ۲۷%به مقدار مصرف کنسانتره و حدود ۲۷% نیز به وزن توجه میکنند .
- بیش لز ۶۰%گاوداران گوساله ها را حد اقل در سن ۸ هفتگی از شیر میگیرند .
جدول:مراحل نمو و توسعه دستگاه گوارش گوساله ها
تهیه محیط کشت از شیر موجود در شیر سردکن گاوداری یک روش سریع و مناسب برای تشخیص ورم پستان می باشد . آزمایش محتوی شیر سرد کن انواع و میزان باکتری های موجود در شیر را نشان داده و به شما در کاهش ورم پستان کمک میکند . دانشگاه مینسو تا جدول زیر را در این مورد پیشنهاد میکند :
اين مطالب را بخاطر بسپاريم :
اسيدهاي چرب غير اشباع ( با جند باند دوگانه ) از جمله اسيد لينولئيك ( ۶ – n ۲ : ۱۸ C ) , لينولنيك ( ۳ – n ۳ : ۱۸ C ) , ايكوزانوئيدها ( ۳ – n ۵ : ۲۰ C ) و دكوهگزانوئيدها ( ۳ – n ۶ : ۲۲ C ) بر باروري و عملكرد توليد مثلي گاوها تاثير بسزايي دارند .
اسيد هاي چرب لينولئيك , لينولنيك و دكو هگزانوئيدها به ترتيب در دانه هاي روغني , علوفه ها و اغلب در دانه كتان , روغن ماهي يافت مي شوند .
تغذيه جيره هاي حاوي اسيد لينولئيك بالا طي دوره خشكي ( ِDry period ) موجب افزايش وقوع جفت ماندگي مي شود .
مكمل سازي جيره غذايي با اسيد هاي چرب داراي چند باند دوگانه( Poly unsaturated fatty acids ) طي دوره بعد از زايش موجب بهبود باروري گاوهاي شيري مي شود اما در اين زمينه تحقيقات زيادي لازم است .
چکيده:
تشخيص ماده گاوهاي فحل از سوي انسان، هم چنان يکي از مشکلات اساسي در گاوداري هايي است که براي بارور کردن ماده گاوها، تلقيح مصنوعي را به کار مي برند و يا جفتگيري کنترل شده دارند.
داشتن روش هاي موثر و اقتصادي تشخيص فحلي در گاو، نيازمند شناخت کامل تغييرهاي رفتاري و فيزيولوژيک ماده گاو در طول چرخه فحلي است. پراکنش در بروز رفتارهاي فحلي بين گاوهاي مختلف و هم چنين در خلال چرخه هاي پي در پي هر گاو، اين فرايند را پيچيده مي سازد. در اين مقاله، بسياري از سازه هاي بيولوژيک و محيطي مورد توجه قرار گرفته اند که بر شدت و طول دوره بروز رفتار هاي فحلي گاوهاي اهلي، تاثير مي گذارند.
واژه هاي کليدي: گاو، تشخيص فحلي، چرخه فحلي و رفتارهاي فحلي
Factors Influencing Estrous Behavior in Cattle
Zamiri,M.J.
Prof., Dept. of animal Science,
Summary
The rate of estrus detection in dairy herds is low. the development of efficient methods of estrus detection techniques for use in cattle depends on a thorough understanding of the physiology and behavior during the estrous cycle. many factors affect the manifestation of sexual behavior during the cycle. Social interactions, management factors, environmental factors, and physiological status are amongst many factos that are discussed in this paper.
Key words: Cattle , Estrous behavior , Heat ,Heat detection
اگر بخواهيم سودمندي گله شيري به حداکثر برسد مستلزم آنست که بازده توليد مثلي در سطح بالايي نگه داشته شود. ايفاء نقش توليد مثلي در يک گله شيري فاکتور مهمي از عملکرد سياست مديريتي است. و تاثير اين سياست مديريتي در اداره روزبه روز گله نشانه ميزان صحيح اجراء شدن عملکرد توليد مثلي گله خواهد بود. اولين گام در ارزيابي عملکرد توليد مثلي داشتن ابزارهاي کليدي تشخيص هويت و استفاده از آنها بعنوان راهنماي توسعه يا اصلاح سياست هاي مديريتي گله تکرار آن است. فاصله زايش بايد بعنوان نقطه شروع در ارزيابي اولين عملکرد گله باشد. براي توليد حداکثر ، فاصله زايش را بايد از ۳/۲ تا ۸/۱۲ ماه رساند.
مترجم : صادق اسدالهی
منبع : ماهنامه دامداران ایران – ش.۱۲ – آذر ۱۳۸۳ – ص ۲۹ ٬ ۳۰
هدف از پرورش گاو شیری تولید شیر با کیفیت بسیار خوب است که تا حد امکان٬ با استفاده از غذا و نیروی کارگر کمتری صورت گیرد. در نتیجه هدفهای به نژادی در بر دارنده ویژگی های است که تاثیر معنی داری بر تولید شیر خواهند داشت . از این رو میزان تولید شیر و ترکیبات موجود در آن نتیجه تاثیر مشترک توراث و محیط است .
جهت افزایش دقت انتخاب لازم است رکورد هر حیوان به طور صحیحی معرف ظرفیت ژنتیکی آن حیوان باشد ولی در واقع رکورد های تولید شیر علاوه بر نژاد تحت تاثیر عوامل محیطی مختلفی نظیر اثرات گله ٬ سال زایش ٬دفعات دوشش در روز٬ طول شیر دهی قرار دارد که در زیر به طور خلاصه به آنها اشاره میکنیم .
قدمهای اولیه جهت افزایش عملکرد تولید مثلی در اکثر گله های گاو شیری به قرار زیر است :
۱) شناختن و جداکردن گاوهای فحل (گاوهایی که قابلیت پذیرش اسپرم را دارند ).
۲) تلقیح اسپرم تنها به گاوهایی که در بهترین زمان فحلی هستند .در صورتی که تشخیص فحلی در گله شما دشوار می باشد ٬بهترین راه حل همزمان سازی فحلی می باشد (هدف همزمان شدن تلقیح هاوزایشها میباشد ).با این روش نه تنهاکمک به بهبود عملکرد تولید مثلی در گله و و صحت تشخیص فحلی میشود بلکه زمان تلقیح مصنوعی یه طور دقیق تری مشخص میشود . بدین ترتیب مطمئن میشویم که کدامیک از گاوها به بهترین زمان برای انجام تلقیح مصنوعی رسیده اند .
لنگش پس از ورم پستان دومین بیماری پر هزینه گاوداریها است که به شدت عملکرد اقتصادی واحد را تحت تٲثیر قرار می دهد . هر مورد لنگش باعث کاهش حدود ۳۲۰ کیلو گرم شیر در هر دوره شیرواری می شود و می تواند در صد بالائی از حذفهای اجباری گله را به خود اختصاص دهد . کمبود مس در گاوها باعث ترک خوردگی سم شده ٬ آبسه ها و عفونت سم را به همراه دارد . ۱۵ قسمت در میلیون (ppm ( مس در جیره غذائی این مشکل را مرتفع مینماید . ید نیز از طریق تاثیر در ساخت هورمون تیروئید می تواند بر سامانه ایمنی بدن دان تٲثیر گذاشته و مانع از ایجاد عفونت سم شود . سطح بالای سلنیوم در خوراک دام باعث بروز لنگش و تغییر شکل سم می گردد .
در شرایطی نیز که PH شکمبه کاهش پیدا کرده و اسیدی می شود ٬احتمال بروز لنگش افزایش می یابد. به طور کلی گاوهائی که دچار لنگش هستند ٬ علایم فحلی ضعیفی نشان می دهند ٬ البته می توان اثرات منفی حاصله را با سم چینی مناسب و درمان به موقع سم های عفونی به حداقل رساند در گله هائی که سم گاوها دچار مشکل می باشند ٬ پس از سم چینی مناسب علاوه بر بهبود شرایط تولید مثلی ٬ میزان مصرف خوراک گاوها بالا رفته و میزان تولید شیر گاوداری افزایش می یابد .
Hutjens,M.(۲۰۰۲).Foot health triangle.Feed management
ماخذ : مجله برآیند- ش ۱۵
چه موقع تلقیح نماییم ؟ ۱زمان مناسب تلقیح گاو بسته به این است که اولین ایستا فحلی چه زمان اتفاق افتاده باشد برای دستیابی به بهترین نرخ آبستنی باید گاوها و تلیسه ها را از بین ده تا چهارده ساعت پس از مشاهده اولین ایستا فحلی تلقیح نمود یعنی گاوهائی که اولین ایستا فحلی آنها در صبح اتفاق افتاده باشد باید در اواخر بعداز ظهر تلقیح نمود و گاوهائیکه در عصر فحل شده اند لازم است صبح روز بعد (قبل از ساعت ۱۰ )تلقیح شوند این روش قانون صبح _بعد از ظهر میگویند . زمان مناسب تلقیح باعث میشود تا تعدادی بیشتری اسپرم سالم به تخمکها رسیده ٬عمل لقاح بصورت مناسب انجام شود . تلقیح زود هنگام گاو ها باعث میشود بسیاری از اسپرمها قبل از تخمک اندازی نابود شوند ٬از سوی دیگر تلقیح دیر هنگام باعث پیر شدن تخمک شده و قبل از رسیدن اسپرمها فعالیت تخمک از بین میرود . در صورتیکه قانون صبح ٬بعد از ظهر به خوبی رعایت شود درصدآبستنی افزایش می یابد .
در پایان لازم به ذکر است حفظ یک برنامه فحل یابی موفق باعث تولد گوساله های بیشتر و تولید شیر زیادتر در گله میشود و این بدان مفهوم است که سود و بهره وری بیشتری در انتظار گاودار است .
۱ – مدیریت صحیح استفاده از آغوز
۲- جدا کردن گوساله ها از مادران خود بلافاصله پس از تولد
۳- جدا نگه داشتن گوساله ها از دام های بزرگتر
۴- ضد عفونی کردن وسایل خوراک دهی گوساله ها و محیط گوساله دانی
۵ – نظافت نمودن جایگاه گوساله ها قبل از ورود گوساله های جدید
۶- درمان سریع گوساله های بیمار
مآخذ: مجله برآیند شماره ۳
۱- سطوح بالای اوره در جیره های غذایی باعث افزایش جفت ماندگی در زایش دوم گاوها میشود . گاوهایی که ۸/۱% کل ماده خشک٬ جیره اوره مصرف میکنند در مقایسه با گاوهایی که از اوره استفاده نمی کنند ۴۴%بیشتر دچار جفت ماندگی میشوند
۲- کمبود برخی از مواد معدنی با عدم فحلی در گاوها رابطه دارد بطور مثال ید از طریق غده تیروئید بر عدم فحلی یا فحلی های نامنظم اثر دارد . منگنز نیز برعدم فحلی تاثیر گذار است . تخمدانها نسبت به کمبود منگنز حساس می باشند .
۳- کمبود انرژی در قبل و بعد از زایمان بر بروز علائم فحلی و فحل نشدن دام ها اثر میگذارد اگر سطح انرژی جیره کم باشد فعالیت تخم دانها محدود میشود در واقع باید گفت گاوهایی که در تعادل منفی انرژی هستند به دنبال افت شیر دچار اختلالات تولید مثلی خواهند شد . تحقیقات نشان داده اند که گاوهای لاغر نسبت به گاوهائی که از نظر وضعیت بدنی در شرایط متعادلی هستند ٬نرخ آبستنی پایین تری دارند .
۴- تلیسه هایی که رشد مناسبی نداشته اند و از نظر قد و اندازه بدن در شرایط مطلوبی به سر نمی برند دچار سخت زایی شده و نسبت به تلیسه های به خوبی رشد یافته مرده زایی بیشتری دارند . بصورت یک راهنمایی کلی می توان گفت که تلیسه ها در هنگام زایمان باید حدود ۸۰%وزن بدن بک گاو بالغ را داشته باشند .
مآخذ: برایند شماره ۳
مشخصات گله ای که فحل یابی در آن به درستی انجام نمی گیرد· فواصل چرخه های فحلی بین ۳ تا ۱۷ روزه بیش از ده درصد است .
· فواصل چرخه های فحلی بین ۲۵ تا ۳۵ روزه بیش از ۱۰ الی ۱۵ درصد است .
· تعداد گاوهایی که پس از اولین تلقیح مجداداً در طی سه روز بار دیگر تلقیح شده اند ٬بیش از ۵%است .
· بسیاری از گاوها در تست آبستنی و زودتر از آخرین تلقیح ثبت شده ٬مثبت میگیرند .
· بسیاری از گاوها به طور طبیعی ۳ تا ۶ هفته زودتر از زمان مورد انتظار زایمان می کنند .
جدول استاندارد های اندازه گیری عملکرد تولید مثلی :
|
مورد |
میانگین |
مطلوب |
|
نرخ آبستنی (%) |
۴۰-۴۵ |
بالاتر از ۵۰ |
|
تعداد تلقیح بازاء هر آبستنی |
۲/۲-۸/۱ |
کمتر از ۷/۱ |
|
فاصله زایش (ماه) |
۱۵-۵/۱۳ |
۱۳-۱۲ |
|
گوساله های تولید ی(%) |
۸۰-۷۰ |
بالاتر از ۹۰ |
|
روزهای باز |
۱۳۰ |
۱۰۵ یا کمتر |
گاوها را بر اساس مرحله ی شیرواری یا میزان تولید كه دسته بندی نموده و و بر اساس نیازهایشان تغذیه نمایند . در طول سال از برنامه ی تغذیه ای كه اقتصادی و متعادل شده باشد و بتواند نیازهای حیوان را برآورده نماید استفاده كنیدمدیران موفق واحد های تولید دامی با عجین نمودن هنر و تجربه ی گذشتگان با علوم پیشرفته ی تغذیه ای امروزی كه آمیزه ای جالب توجهی را تحت عنوان مدیریت تغذیه ای به وجود آورده اند كه با كاربرد علمی این برنامه ها در مزارع دامپروری و با سود آورنمودن این بخش تولیدی برای سرمایه گذاران این واحد ها كه زمینه ی مطمئنی در رابطه با تضمین اقتصادی فعالیتشان فراهم می آورند . مدیران مذبور عمده علت موفقیتشان را علم وعلاقه به زمینه ی مورد فعالیت و تحت نظر گرفتن نكات ریزی می دانند كه اگر چه ساده و عملی هستند ولی اغلب از دید افراد پنهان مانده و یا به مورد اجراگذاشته نمی شوند . در ذیل به تعدادی از آنها كه می توانند در زمینه ی تغذیه كاربردی گاوهای شیری مفید و سودمند باشند كه اشاره می شود
نشانه هاي عمومي گاو سالمقبل ا زخريد گاو شيري بايد ازسالم وبيمارنبودن آن اطمينان پيدا كنيد. بايد توجه كنيد كه گاو مورد نظر به طور مرتب واكسينه شده است وكارت بهداشت دارد. يك گاو سالم،تحرك كافي،چشمان شفاف، درشت و براق،موهاي براق و تميز،گوش برجسته و سيخ ،پوزه صاف و مرطوب و لب هاي گشاده دارد.
دقت كنيد تا حركت هاي غيرعادي گاو را با تحرك وشادابي آن اشتباه نگيريد . گاو را حركت دهيد تا ازمناسب بودن فاصله سم ها،راه رفتن منظم گاو ولنگ نزدن آن، مطمئن شويد.
جهت دیدن مقالات تصویری بروی لینک مربوطه کنید
- MPG Powder
- The Effect of Aspergillus on the Activity of Digestion
