استاد دکتر جواد پوررضا

چکیده

به منظور مطالعه اثر کل مواد جامد محلول (TDS) آب مناطق مختلف استان اصفهان بر عملکرد جوجه های گوشتی، پس از بررسی بر روی منابع آبی موجود استان و دسته بندی اطلاعات حاصل از تکرار آزمایشهای    فیزیکی- شیمایی و میکروبیولوژیک ، ۶ تیمار در سطوح متفاوت TDS ( کمتر از ۱۰۰۰،۱۰۰۰تا ۲۰۰۰، ۲۰۰۰تا۳۰۰۰ ، ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ ، ۴۰۰۰ تا  ۵۰۰۰  و بیشتر از ۵۰۰۰ قسمت در میلیون ) انتخاب گردید . آزمایشهای اصلی در یک طرح کاملاً تصادفی با استفاده از تعداد ۲۸۸ جوجه در فاصله ۷ تا ۵۶ روزگی ، با یکنواخت کردن عوامل محیطی و ژنتیکی و با استفاده از تیمارهای انتخابی در یک سالن دارای شرایط یکسان ، در ۳ تکرار انجام شد .

نتایج نشان داد که TDS آب بیشترین اثر را بر روی میزان درصد تلفات جوجه ها در یک دوره دارد ، به نحوی که در بالاترین سطح TDS باعث ۲/۵۶ درصد تلفات گردید . این اثر در سنین ۲۱-۷ روزگی بیشتر نمودار بود . در کل دوره میزان مصرف آب همبستگی مثبت و معنی دار (۷۴/۰ += r ) با TDS آب نشان داد    (۰۵/۰>P  ) . همبستگی TDS آب با رطوبت بستر نیز معنی دار (۰۵/۰ > P ) و مثبت بود (۶۵/۰ +=r  ) . اختلاف وزن نهایی فقط بین گروه شاهد و TDS بالاتر از ۵۰۰۰ قسمت در میلیون معنی دار بود (۰۵/۰ > P ) . مصرف غذا متأثر از سطح مختلف TDS بود و نتایج مشابهی را نسبت به وزن بدن نشان داد . اثر میزان TDS بالای آب بر روی کاهش چربی محوطه بطنی جوجه های ماده و وزن خاکستر استخوان ران جوجه های نر معنی دار بود  (۰۵/۰ >P ) . نتیجه این که در توسعه مرغداریهای صنعتی کیفیت آب مصرفی باید به عنوان یک عامل مهم مورد توجه قرار گیرد . بنابراین توصیه می شود آب دارای کیفیت خوب ( حداقل TDS کمتر از ppm ۳۰۰۰ ) استفاده شود و در غیر این صورت از دستگاههای مناسب برای بهسازی ترکیب فیزیکی و شیمیایی آب مصرفی استفاده گردد.

(ادامه…)

 

مهندس حسین حیدری

کارشناس تغذیه ای سپاهان دانه

پرورش طیور از سالها قبل بصورت پرورش خانگی و در جهت تامین نیازهای جزیی خانواده ها انجام می شد این عمل اگرچه از نظر اقتصادی حائز اهمیت چندانی نبود اما به عنوان تامین کننده بخشی از نیازها همواره مورد توجه قرار میگرفت به طوریکه این رویه هنوز در بسیاری از محیط های روستایی همچنان ادامه دارد؛امروزه مزارع پرورشی صنعتی بزرگی  احداث گردیده اند که فعالیت این واحدها از جنبه اقتصادی دارای اهمیت بالایی میباشد. در حال حاضر صنعت پرورش طیور به اندازه ای گسترش یافته است که در اکثر کشورهایی که شرایط و امکان پرورش را دارا هستند حجم عظیمی از سرمایه گذاری اقتصادی را به خود اختصاص داده است.مطالعات و تحقیقات زیادی توسط متخصصین ژنتیک و اصلاح نژاد، تغذیه ، مدیریت و بیماریها انجام گرفته است تا بتوان سود اقتصادی پرورش طیور را افزایش داد.براساس این تحقیقات برای انجام یک دوره پرورشی رعایت نکات ذیل جهت دستیابی به نتایج مطلوب الزامی میباشد

(ادامه…)

مهندس حسین حیدری -کارشناس تغذیه ای سپاهان دانه

امروزه موفقیت در واحد های پرورش طیور نیازمند صرف هزینه های گزاف و سنگین نیست بلکه با اعمال نکات ساده مدیریتی که از دید اکثر افراد پنهان می ماند به آسانی می توان نتایج مطلوب را کسب نمود . مدیریت واحد های دامپروری تنها ریاست و امر و نهی نیست بلکه در این واحد ها مدیر به عنوان رکن اصلی مجموعه و هماهنگ کننده مراحل مختلف پرورش و تولید است . در وضعیت فعلی که بحران های شدید و نوسانات غیر منطقی قیمت ها صنعت دامپروری را تهدید می کند تنها مدیرانی موفق هستند که از کوچکترین موقعیت ها ، بهترین و بزرگترین نتایج را به جای صرف هزینه بیهوده  کسب می کنند . استرس یکی از این نکات مدیریتی است که به راحتی و با ساده ترین روش ها می توان آن را کنترل و از بروز آن جلوگیری نمود .

استرس پاسخ بدن به تحریکات غیر طبیعی محیط می باشد که باعث کاهش رشد و تضعیف سیستم ایمنی و در نهایت ضرر و زیان اقتصادی در سالن های پرورش طیور می گردد . امروزه با توجه به افزایش سطح اطلاعات پرورش دهندگان برخی از عوامل ایجاد استرس مانند گرما ، صدا و … شناخته شده اند و سعی به کنترل این عوامل می گردد اما بسیاری عوامل دیگر نیز وجود دارد که آنقدر ساده به نظر می رسند که شاید هیچ پرورش دهنده ای به آن توجه نکند و از کنار آن به راحتی بگذرد اما در عمل اگر اندکی دقت شود به آسانی قابل درک خواهد بود .

یکی از این عوامل استرس غذایی است . در حال حاضر با توجه به پیشرفت صنعت دام و طیور و افزایش تولید انواع مکمل های غذایی  ، پرمیکس ها ، کنسانتره ها و خوراک های آماده ( آردی ، پلت ، کرامبل ) این مواد به آسانی در دسترس اکثر پرورش دهندگان قرار می گیرد و با توجه به اینکه هر یک از این مواد دارای خواص مؤثر متفاوت با یکدیگر می باشند ، تولید کننده  را برای کسب نتایج مطلوب تر ترغیب به مصرف می نمایند و تولید کنندگان بدون اینکه با طریقه مصرف و نحوه جایگزینی این مواد در جیره غذایی آشنایی داشته باشند اقدام به تهیه و مصرف آن در جیره می کنند و نه تنها نتیجه مطلوبی کسب نمی کنند بلکه در اکثر مواقع با مشکلاتی مواجه شده و ابراز نارضایتی می کنند .

تغییر ناگهانی جیره غذایی از خوراک آردی به پلت ، تغییر جیره غذایی و اضافه کردن یک ماده غذایی جدید به جیره و … موجب واکنش بدن طیور می گردد و در شرایطی که گله در حال رشد مناسب و بروز صفات ژنتیکی خود می باشد با تغییرات ناگهانی در جیره غذایی و افزایش یا کاهش در سطوح مختلف انرژی ، پروتئین ، فیبر ، ویتامینها  اسید های آمینه و … استرس ایجاد شده و در نهایت روند رو به رشد گله متوقف گردیده و تا مدتی گله در ازای مصرف دان بازدهی لازم را ندارد و علاوه بر افزایش ضریب تبدیل غذایی که موجب پایین آمدن بهره اقتصادی می گردد با تضعیف سیستم ایمنی نیز در این شرایط احتمال شیوع بیماری و شروع تلفات در این مدت نیز افزایش می یابد .

به منظور جلوگیری از استرس غذایی در مواقع نیاز به تغییر جیره غذایی ابتدا میزان مشخصی از هر       ۲ جیره غذایی ( معمولاً به اندازه مصرف ۴-۳ روز )  تهیه و با هم مخلوط و مصرف می نمایند و سپس جیره جایگزین به تنهایی مصرف می شود .

هم چنین مصرف کنسانتره های تجاری متفاوت در یک دوره پرورشی نیز به هیچ عنوان توصیه نمی گردد، زیرا هریک از این کنسانتره ها دارای یک نوع آنزیم ، توکسین بایندر ، پروبیوتیک و … خاصی است که ممکن است با یکدیگر سازگاری نداشته باشند و در سطح گله پرورشی ایجاد استرس و بحران نماید

اثر افزودن ال _- کارنيتين در جيره‌هايی با سطوح مختلف انرژی و پروتيين بر عملکرد رشد، اجزای سرم خون و ترکيب لاشه جوجه‌های گوشتی

مهندس حسین حیدری

چکيده

اثر ميزان ال _- کارنيتين در جيره‌هايي با سطوح مختلف انرژي و پروتيين بر عملکرد رشد، اجزاي سرم خون و ترکيب لاشه ۳۶۰ قطعه جوجه گوشتي سويه راس (۳۰۸) تا سن ۵۶ روزگي بررسي شد. تحقيق به صورت يک آزمايش فاکتوريل ۴×۲ در قالب يک طرح کاملا تصادفي با ۳ تکرار و ۱۵ قطعه جوجه در هر تکرار انجام شد. از سن ۱ تا ۷ روزگي جوجه‌ها با يک جيره بر اساس نيازهاي پيشنهادي براي سويه راس تغذيه شدند. تغذيه جوجه‌ها از سن ۱۴ _- ۷ روزگي با جيره آغازين، ۲۸ _- ۱۴ روزگي جيره رشد و ۵۶ _- ۲۸ روزگي جيره پاياني صورت گرفت. جيره‌ها بر اساس توصيه‌هاي دفترچه راهنماي سويه راس که براي مراحل مختلف تغذيه دو نوع جيره از نظر تراکم انرژي و پروتيين (تراکم بالا و پايين) توصيه‌کرده است، فرموله شد. همچنين ال _- کارنيتين در مقادير صفر، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ ميلي‌گرم در هر کيلوگرم جيره‌هاي آغازين، رشد و پاياني استفاده شد. نتايج نشان داد، تراکم انرژي و پروتيين و تراکم ال _- کارنيتين بر ضريب تبديل غذايي تاثير معني‌داري نداشت. تغذيه ال _- کارنيتين منجر به افزايش مصرف خوراک در هفته سوم و هفتم به طور معني‌داري شد (۰۵/۰>P). ال _- کارنيتين تاثير معني‌داري بر افزايش وزن روزانه و وزن بدن در سنين مختلف نداشت ولي افزايش مقدار انرژی و پروتيين جيره‌ها منجر به افزايش وزن روزانه تنها در هفته چهارم و سنگين‌تر شدن جوجه‌ها در پايان هفته‌هاي چهارم، پنجم، ششم و هفتم به طور معني‌داري گرديد (۰۵/۰>P). مصرف ال _- کارنيتين به طور معني‌داري باعث کاهش درصد چربي کبد، چربي محوطه بطني و افزايش درصد لاشه و سينه شد (۰۵/۰>P). ولي جيره‌هاي با تراکم انرژی و پروتيين بالا تنها چربي محوطه بطني را به طور معني‌داري کاهش داد (۰۵/۰>P). ال _- کارنيتين بصورت معني‌داري باعث کاهش ميزان تري‌گليسريد و VLDL خون شد (۰۵/۰>P). در جيره‌هاي پرتراکم از نظر انرژی و پروتيين به طور معني‌داري ميزان تري‌گليسريد، VLDL افزايش، و کلسترول و HDL کاهش نشان داد (۰۵/۰>P). اثرات متقابل مقدار ال _- کارنيتين و انرژي و پروتيين براي تمام صفات اندازه گيري شده، معني‌دار نبود.

  (ادامه…)

راهنمای مدیریت پرورش مرغ گوشتی راس

مرغ گوشتی راس ۳۰۸ نوعاً قوی بوده ، رشد سریع داشته و ضریب تبدیل غذایی خوبی برای تولید گوشت دارد ، این سویه طوری طراحی شده است که بتواند رضایت خاطر مشتریانی که تداوم عملکرد و چند منظوره بودن آن در جهت تولیدات مختلف از محصول نهایی را خواستارند ، تأمین نماید . تولید مقرون به صرفه گوشت مرغ در گرو دستیابی به عملکرد خوب پرنده می باشد که برای حصول به بهترین سطح عملکردی در جوجه گوشتی راس ۳۰۸ پرداختن به نکات ذیل دارای اهمیت می باشند :

-      کیفیت جوجه را توسط مدیریت خوب در زمان تفریخ و نگهداری در جوجه کشی و نیز حمل و نقل آن به مرغداری به حداکثر برسانید .

-   چیدمان دوره پرورش ابتدایی جوجه را طوری طراحی نمایید که دسترسی آسان به آب و دان در زمان جوجه ریزی لحاظ شده باشد و سهولت تغییر سیستم های آبخوری و دانخوری اتوماتیک در۵-۴ روزگی در آن وجود داشته باشد . جوجه ها را با پیش دانی که قابلیت هضم خیلی خوب و کیفیت بالا دارند تغذیه کنید .

-   با پایش رفتار جوجه ها آن ها را در محدوده منطقه راحت حرارتی پرورش دهید و مراقب رطوبتهای نسبی کم ( کمتر از ۵۰% ) باشید . از همان روز اول سیستم تهویه حداقل را برقرار کنید .

-   پُری چینه دان ، رفتاردان خوردن ، مصرف آب جوجه ها و وزن ۷ روزگی را مورد بررسی و پایش قرار دهید تا اینکه بتوانید وضعیت دوره ابتدایی پرورش جوجه را بطور مداوم بهبود بخشید .

-   در تمامی دوره رشد ، جوجه ها را در منطقه راحت حرارتی آن ها نگهداری کنید . جوجه های گوشتی سریع الرشد به خصوص در نیمه دوم دوره رشد خود مقادیر زیادی حرارت ایجاد می کنند . چنانچه از ۲۱ روزگی به بعد دمای محیط پایین تر از ۲۱ درجه سانتیگراد ( ۸/۶۹ درجه فارنهایت ) باشد می تواند سبب بهبود در سرعت رشد جوجه ها گردد .

-      تأمین استاندارد های بالای امنیت زیستی و حفظ پاکیزگی را برای به حداقل رساندن ظهور بیماری ها مد نظر قرار دهید .

راهنمای مدیریت پرورش مرغ گوشتی کاب

راهنماي پرورش نژاد hybro

مترجم:عبدالرضا سلیمانی فرجام
کارشناس علوم دامی

منابع علمی جهت میزان آلودگی لاشه ناشی از محتویات روده را پیشنهاد می کنند. بیشتر تحقیقات صورت گرفته متوجه شناسایی زمان مناسب حذف خوراک و شرایطی است که فرآیند کشتار را سومندتر می کند. مقاله حاضر تحقیقات پایه ای در این زمینه را مورد بررسی قرار داده و به نحو اجرای عملیات آن در شرایط مزرعه پرداخته است. یک نکته حائز اهمیت این است که عملکرد اقتصادی برنامه های حذف خوراک ممکن است از کشوری به کشور دیگر تغییر کند. مثلا” علاوه بر تلفاوت در توان تولیدی انواع نؤادها و روش های تولید، قوانین بازرسی کشتارگاهی هم متفاوت می باشد. در طراحی، اجرا و کنترل برنامه های حذف خوراک باید پتانسیل آلودگی لاشه از نظر میکروبیولوژیکی و ظاهری، افت وزن زنده و کاهش وزن نهایی لاشه قابل فروش در نظر گرفته شود.

مقدمه
از اهداف اولیه صنعت طیور دست یابی به ثبات در کیفیت، سلامت، میزان تولید و ارزش اقتصادی محصولات است. در این راه اتوماسیون، روش ها و ابزارآلات جدید کشتار همچنین سیستم های کنترل پیشرفته می تواند ما را در رسیدن به اهداف و عملی کردن طرح ها کمک نماید. اغلب استاندارهای موجود برای حصول سود بهینه با واقعیت هماهنگ نیستند. سودآوری پرورش طیور به میزان زیادی تحت تأثیر کیفیت و شرایط پرنده در سن کشتار به ویژه عملیات های متعددی است که قبل از کشتار صورت می گیرد؛ عواملی از قبیل سلامت گله،میانگین وزن، یکنواختی وزن، وضعیت پر درآوری و در مجموع کلیه برنامه های مدیریتی و تغذیه ای که در طول دوره پرورش به کار گرفته می شوند. عوامل مهم و تاثیر گذار در کشتار مطلوب طیور شامل برنامه ریزی برای قطع آب و خوراک، روش های کرفتن، سیستم حمل و نقل، مسافت مزرعه تا کشتارگاه است.

  (ادامه…)

يكي از مواردي كه پرورش‌دهندگان طيور و بويژه طيور گوشتي در طي دوره پرورش با آن مواجه ميشوند وجود بستر خيس ميباشد . عوامل مديريتي ، تغذيه‌اي و بيماريها مي‌توانند سبب بروز اين مشكل شوند . بستر خيس را كه علت آن بروز اسهال در گله ميباشد نبايد با آنتريت و يا تورم روده اشتباه نمود .
(ادامه…)

میعاد ملکی
کارشناس امور دام وطیور
با وجود ساخت و ورود سیستم های گرمایشی جدید و کامل استفاده از چهار شاخ هنوز در برخی از مزارع پرورش مرغ گوشتی و غیره رایج است.در حالی که با افزایش روز افزون تراکم پرورش و اهمیت تهویه مضررات این سیستم گرمایشی بارز و روشن تر می شود.در ذیل چکیده ای از مضررات این سیستم گرمایشی را که در مدیریت واحد مرغ گوشتی با آن مواجه گشته ام تقدیم می نمایم.
(ادامه…)

از سايت شركت پيگير

منابع علمي پيشنهاد مي‌نمايندكه محروميت دان پيش ‌از كشتار آلودگي لاشه توسط محتويات روده و چينه‌دان را كاهش مي‌دهد. بسياري از تحقيقات بر شناسايي زمان مطلوب محروميت و شرايطي كه كفايت كشتار و فراوري را تأمين مي‌كند، تمركز كرده‌اند.

(ادامه…)

راهنماي مديريتي سويه تخمگذارHy-Line Brown

(ترجمه مهندس وحيد دوشن مديريت محترم سايت دامپروري )

دکتر حسین متقی طلبالف : شستشو و ضدعفوني كردن سالن هاي مرغداري
مرحله ۱ – تخليه كود حاصل و حمل و نقل آن با توجه به دستورالعمل (بخشنامه شماره ۲۹۷۷۱ – ۱۹/۷/۷۴) سازمان دامپزشكي كشور بايد انجام پذيرد .
مرحله ۲ – پاكسازي سالن ها در محوطه مرغداري از بقاياي كود و پر و لاشه و ساير بقاياي آلود كننده از دور قبل صورت پذيرد .
مرحله ۳ – كليه تجهيزات و لوازم از قبيل دانخوري ، آبخوري و غيره . . . از سالن ها خارج و جهت شستشو و ضد عفوني به محوطه خارج از سالن منتقل شود .
مرحله ۴ – با استفاده از آب گرم (با فشار قوي) كليه قسمتهاي سالن ها از قبيل كف – سطوح داخلي و خارجي ديوارهاي سالن – پشت بام و ساير تاسيسات (كارخانه تهيه دان- انبارها – دفتر كار – اتاق نگهباني و . . . ) در مرغداري از كود – پر – و گرد خاك كاملا پاكيزه شود .

(ادامه…)

دکتر مجيد پازوکي“اهميت آب و رطوبت در پرورش جوجه گوشتي
پرندگان از مهره داران خونگرم هستند که در سیر تکاملی از خزندگان منشاء گرفته اند. یکی از مواد اصلی تشکیل دهنده ی بدن پرندگان آب می باشد ، آب حساسترین ماده مغذی و بزرگترین جزء سازنده بدن بوده و حدود ۷۰ درصد از کل بدن را تشکیل می دهد که از این میزان حدود ۷۰ درصد آب داخل سلولی و ۳۰ درصد به صورت مایع خارج سلولی می باشد و این رابطه باید تعادلی باشد و اختلاف بیش از حد باعث اختلال در کل سیستم بدن می گردد.

(ادامه…)

از : مهندس حميد رضا ضيايي

تلفات زود رس جوجه ها(تلفات هفته اول) يكي از مشكلات مديريتي اكثر مديران مزارع ميباشد.عوامل زيادي در تلفات زود رس جوجه ها نقش دارند ،ولي بايد اظهار داشت كه قدرت زنده ماندن Livability در كاهش تلفات زودرس موثر ميباشد.

(ادامه…)

از:مهندس حميد رضا ضيايي 

هنگاميكه تعداد طيور كم باشد ثبت ركوردها چندان اهميت ندارد ، چون خسارات احتمالي نيز كم خواهد بود ولي اگر تعداد طيور زياد باشد ، ثبت ركودها اهميت پيدا مي كند. چون روزانه بابت هر سالن و يا هر گله ،هزينه زيادي صورت مي گيرد . بنابراين لازم است كليه آمارها ،شامل تعداد موجود ،حذف و تلفات ،جابجايي ، توليد و ميزان دان مصرفي ،اقلام وارده و صادره ،عمليات انجام شده نظير وزن كشي و… ثبت گردد.
با نگاه به آمار ثبت شده مي توان به نمايي از وضعيت گله پي برد . علاوه بر اين با بررسي آمارها مي توان به نتيجه گيري فني نيز رسيد .
آمارها بايد به صورت روزانه ، هفتگي ، ماهيانه ،فصل و ساليانه و پايان دوره ثبت شوند . در حقيقت ساير آمار ها از آمار روزانه منتج مي شوند ،بنا بر اين در ثبت آمار روزانه بايد دقت زيادي مبذول گردد كه قبل از شروع هر دوره نظير آماده سازي ، پرورش و توليد ، فرم هاي مخصوص آماده و آمار لازم در آنها ثبت گردد .

(ادامه…)

نژاد دكالب ( سفيد و قهوه اي )  

بررسي نژاد دكالب در ۱۷ هفته اول

براي كسب اطلاعات بيشتر به آدرس زير مراجعه نماييد .

Body weight and feeding programme – dekalb_white

(ادامه…)

 از : مهندس حميد رضا ضيايي

در اكثر مرغداري هاي مادر گوشتي پائين بودن همشكلي گله ها از مشكلات اساسي آنها است

در اكثر مرغداري هاي مادر گوشتي پائين بودن همشكلي گله ها از مشكلات اساسي آنها است .گاها تا چند دوره پي در پي نيز اين مشكل ديده ميشود، بدون اينكه مرغداران در صدد پيدا نمودن عوامل اصلي بروز آن بر آيند.
از آنجائيكه همشكلي خوب و يا بد ارتباط مستقيم با توليدات در آينده دارد ، جهت آشنايي بيشتر مرغداران ،بطور خلاصه به بعضي موارد مهم اشاره ميكنم.
زماني كه همشكلي گله پائين است بايد به موارد زير شك كرد:
۱- سرعت پخش دان كم است ( دان در طول ۳ الي ۴ دقيقه بايد در سالن توزيع شود).
۲- سطح دانخوري براي هر مرغ كم است ( ۱۴ سانتيمتر براي هر قطعه مرغ در نظر گرفته شود).
۳- تراكم مرغ ها بش از حد است ( حد اكثر ۷/۵ قطعه براي هر متر مربع در نظر گرفته شود).
۴- نور بطور يكنواخت توزيع نميشود ( سيستم روشنايي را كنترل نمائيد و به عنوان يك اصل دقت نمائيد كه در دوره پرورش در اثر بي توجهي ،نور به هيچ وجه اضافه نشود).
۵- اشتباه آماري وجود دارد( تعداد مرغ سالن دقيقا مورد شمارش قرار گيرد).
۶- كيفيت عوامل اوليه پائين بوده است( جوجه – سن گله مادر – استرس حمل و نقل – پرورش در هفته اول).
۷- ضعيف ها جدا نشده اند ( در زماني كه جوجه در دست گرفته ميشود ضعيف ها جدا شده و در باكس جدا پرورش يابند – نظير انجام عمل واكسيناسيون چشمي ).
۸- اشتباه سكس وجود داشته است (از درستي كار سكسور ها اطمينان لازم حاصل گردد).
۹- ميكس دان به خوبي انجام نشده (دان بخوبي مخلوط نشده است )و يا كيفيت مواد اوليه پايين بوده است ( براي ارسال نمونه جهت آزمايش از دان هاپر و دان تراف ارسال شود).
۱۰- پرسنل بدرستي و با دقت كار خود را انجام نميدهند(مجموعه فارم) در انتخاب پرسنل تجديد نظر بعمل آيد.
۱۱- توان ژنتيكي گله پائين است(نژاد).
۱۲- برنامه هاي ضد عفوني در مزرعه مناسب نيست.
۱۳- برنامه هاي واكسيناسيون به دقت انجام نشده و يا همراه با وارد كردن استرس بيش از حد انجام شده است .
۱۴- نوع سالن و طرح آن مناسب نيست ( با كارشناسان با تجربه مشاورت شود ).
۱۵- در سالن ها از تجهيزات مناسب استفاده نشده است (نسبت به جايگزيني وسايل و تجهيزات اقدام گردد).
۱۶- مديريت گله خوب نبوده است ( از كارشناسان با تجربه استفاده شود و براي هر مقطع دستور العمل هاي مربوطه اخذ گردد ) .
۱۷- از درستي كاركرد ترازو ها اطمينان لازم بدست آيد.
برگرفته از سایت دانش مرغداری

از : دكتر سورن پزشكيان

تمام پژوهشگران را عقيده بر اين است كه چگونگي تغذيه جوجه بلافاصله بعد از جوجه ريزي مي تواند تاثير زيادي در عملكرد گله در آخر دوره پرورش داشته باشد.به عبارت ديگر شروع پرورش گله اي كه با تغذيه مناسب و صحيح توام باشد سبب مي گردد كه مرغدار بتواند گله اي يكنواخت از نظر وزن كه از راندمان تبديل غذايي و تلفات مطلوبي نيز برخوردار است به بازار عرضه كند.

(ادامه…)

از:دكتر محمد رضا عابديني

در صنعت پرورش بوقلمون جهت نابودي بافتهاي زاينده پنجه از وسايل تجاري توليد كننده انرژي ماكروويو و براي كوتاه كردن منقار از ابزار توليد انرژي مادون قرمز استفاده مي كنند. اين روش موجب اصلاح موثر پنجه و منقار در اين پرندگان مي شود. اخيراً محققين دانشگاه ايالتي و انستيتو پلي تكنيك ويرجينيا در ايالت متحده آمريكا جهت بررسي اثر اين روش در مرغهاي تخمگذار، دو سويه از مرغهاي نژاد لگهورن را هركدام به تعداد ۱۲۰۰ قطعه انتخاب نمودند. نيمي از اين مرغها در هنگام خروج از تخم تحت عمل اصلاح پنجه قرار گرفتند و پنجه نيمي ديگر سالم باقي ماند. همچنين منقار يك سوم از اين پرندگان نيز در زمان خروج از تخم با استفاده از روش مادون قرمز كوتاه گرديد. منقار يك سوم ديگر در سن ۷ روزگي به دقت اصلاح شد و يك سوم نيز بدون اصلاح باقي ماند. افزايش وزن بدن، مصرف خوراك، ضريب تبديل، درصد تلفات و تعيين ميزان ترس، معيارهاي مورد سنجش در اين پژوهش بودند. پرورش پرندگان بر اساس مقياس هاي تجاري موجود در خصوص تغذيه و شرايط نگهداري انجام گرديد.

(ادامه…)

دكتر خاطره دادخواه

جوجه هايي در سنين ۴۲ ، ۴۹ ، ۵۶ روزگي (۱۲ ساعت عدم مصرف غذا و يا مصرف غذا تا آخرين لحظه كشتار) انتخاب گرديدند . اين جوجه ها از دو مزرعه تجاري كه قبلا از لحاظ كمپلي باكتر مثبت بودند انتخاب شدند . همچنين يك هفته قبل از كشتار به جوجه ها سالمونلاي مقاوم به ناليديكسيك اسيد خورانده شد . در طي خونريزي پنبه در كلواك هر كدام از لاشه قرار گرفت . كل لاشه قبل و بعد از غوطه وري در آب سرد به ppm ۲۰ هيپوكلريت سديم آغشته شد .

(ادامه…)

در فصول سرد بايد مراقبت هاي ويژه أي در مرغداري اعمال گردد . مهمترين آنها در زير آمده است :۱- قبل از رسيدن فصل سرد ‘ هيتر ها مورد سرويس لازم قرار گيرند و از صحت كار آنها اطمينان لازم بدست آيد .

۲- در مورد ذخيره سازي سوخت زمستاني اقدام لازم بعمل آيد .

۳- براي جلوگيري از بروز مشكلات ناشي از قطع برق طولاني و يا بروز اختلال در كار هيتر ها ‘ ساير وسايل گرم كننده كمكي نظير مادر مصنوعي و كپسول هاي گاز نيز پيش بيني گردد .

۴- ترتيبي اتخاذ گردد كه تهويه سالن فداي افزايش درجه حرارت سالن و يا بر عكس نشود .

۵- در ايام زمستان برنامه ثابتي براي تنظيم قدرت و دور فن ها نميتوان صادر نمود و بايد با توجه به درجه حرارت سالن و وضعيت هوادهي داخل سالن ‘ درجه قدرت فن ها را تعيين كرد .

۶- براي اينكه ميزان تهويه و درجه حرارت در ايام سرد در حد متعادلي باشد ‘ نياز به كنترل بيشتر سالن و بازديد مرتب از سالن ها ميباشد .

۷- منافذي كه محل ورود هواي سرد به سالن ها ميباشد ‘ بخصوص درب اصلي ورودي سالن ‘ راهروي كولينگ و اطراف فن ها را شناسائي و جهت مسدود كردن منافذ اقدام لازم بعمل آيد .

۸- همه روزه از راهروي كولينگ بازديد بعمل آمده و از سالم بودن و نصب برزنت ها اطمينان لازم حاصل گردد .

۹- بعد از قطع برق ‘ حتي بطور موقتي و لحظه أي ‘ از هيتر ها بازديد شود و از كاركرد مناسب آن اطمينان كسب شود .

۱۰- در فصول سرد ‘ كنترل بيشتري از وضعيت سلامت گله بعمل آيد .

۱۱- دماسنج هاي ماكزيمم و مينيمم ‘ حد اقل در سه نقطه سالن نصب گردد و حداقل و حداكثر دما بطور روزانه ثبت گردد .

۱۲- هيتر ها بطور روزانه مورد بازديد قرار گيرند .

۱۳- نصب ترموستات و اكوستات در داخل سالن ها ضروري است.

۱۴- در فصول سرد حتي الامكان از كارگراني در سالن ها استفاده شود كه تجربه كار با هيتر و تعميرات جزئي آن را داشته باشند.

منبع : شبكه اطلاع مرغداري

دکتر عليرضا همايونی مهر

تلفات زود رس جوجه ها(تلفات هفته اول) يكي از مشكلات مديريتي اكثر مديران مزارع ميباشد.عوامل زيادي در تلفات زود رس جوجه ها نقش دارند ،ولي بايد اظهار داشت كه قدرت زنده ماندن Livability در كاهش تلفات زودرس موثر ميباشد.

(ادامه…)

از : مهندس حميد رضا ضيايي

۱- از سيستم تغذيه جداگانه براي خروس ها استفاده شود تا وزن خروس ها كنترل شود كه مشكلات بي نطفگي ناشي از چاقي بيش از حد خروس ها بعد از هفته ۴۰ به حد اقل كاهش يابد.
۲-به تعداد كافي از لانه هاي تخمگذاري در سالن استفاده شود كه مشكلات ناشي از تخم مرغ هاي بستري رفع گردد .آزمايشات زياد نشان داده است كه هچ    تخم مرغ هاي بستري حدود ۵% كمتر از تخم مرغ هايي است كه در لانه گذاشته ميشوند .
۳-جرم موجود در تخم مرغ بدليل زنده بودن، نسبت به تغييرات شرايط محيطي بسيار حساس ميباشد، بنا براين تخم مرغ ها بايد در شرايط مناسب نگهداري و حمل و نقل قرار بگيرند و دستكاري تخم مرغ ها (Handling) در كمترين حد ممكن انجام گيرد.
۴-مديريت گله به گونه اي باشد كه از توليد تخم مرغ هاي پوسته نازك جلوگيري گردد.براي اين منظور بايد گله در شرايط بهداشت، سلامت،مديريت و تغذيه مناسبي قرار گيرد.تخم مرغ هاي پوسته نازك موجب كاهش در صد تخم مرغ هاي قابل جوجه كشي شده و در نتيجه سرانه توليد جوجه كاهش مييابد .از طرف ديگر تخم مرغ هاي داراي تركهاي موئي، زماني كه در دستگاه  جوجه كشي قرار ميگرند، بدليل افزايش حجم محتويات داخلي تخم مرغ ،ناشي از گرم شدن آن،ترك هاي موئي توسعه پيدا كرده و رطوبت داخل تخم مرغ به سرعت از دست ميرود .در اثر از دست دادن رطوبت محتويات داخل تخم مرغ، حجم اتاقك هوائي توسعه يافته و غشاء اتاقك هوايي به جنين ميرسد و موجبات چسبيدن جنين به غشاء اتاقك هوايي فراهم ميشود. بعد از اينكه جنين به غشاء اتاقك هوايي چسبيد، رطوبت جنين بسرعت از دست رفته و در اثر خشك شدن،جنين در حال رشد ،در بين روزهاي ۴ الي ۱۴ جوجه كشي تلف ميگردد.هر چه ميزان تلفات به روز هاي اول جوجه كشي نزديك تر باشد نشان دهنده نازكتر بودن پوسته ها و يا شدت صدمات وارده به تخم مرغ در اثر حمل و نقل ناصحيح ميباشد .
۵-حتي الامكان براي درجه بندي (Grading) و نور بيني(Candling) و انتقال (Transfer) از دستگاههاي اتوماتيك استفاده شود تا از شدت صدمات وارده به جنين در حين عمليات فوق كاسته شود .
۶- دما و رطوبت سالن جوجه كشي در زمان انتقال تخم مرغ ها از ستر به هچر تقريبا نزديك به دما و رطوبت دستگاه باشد و از بيش از حد سرد شدن و يا گرم شدن سالن ها اجتناب گردد.

از: مهندس فريد ميرصالح گيلاني

در بسياري از اوقات مديران مزارع اهميت آب مصرفي و كيفيت آنرا ناديده مي‌انگارند. آب بخش بزرگي از خود طيور و توليدات آنها را تشكيل مي‌دهد؛ محتواي آب همه تخم مرغها حدوداً ۶۵%، يك جوجه يك هفته‌اي ۸۵% و يك مرغ ۳۲ هفته‌اي ۶۳% را شامل مي‌شود. عوامل متعددي مثل دماي محيطي؛ تركيب و مقدار غذاي مصرفي؛ كيفيت آب؛ عوامل ژنتيكي؛ سن پرنده؛ سطح عملكرد؛نحوه ارائه آب و دماي آن نسبت مصرف آب به مصرف غذا را تحت تأثير قرار مي‌دهد. براساس اطلاعات جمع‌آوري شده از گله‌هاي مرغ مادري كه از آبخوري نيپل استفاده مي‌كردند (ژوئن سال ۱۹۹۵) مشخص شده است كه يك افزايش اساسي در مصرف آب در حيني كه گله به بلوغ جنسي نزديك مي‌شود به وقوع مي‌پيوندد و بنظر مي‌رسد به مجرد اينكه گله پيك توليد خود را پشت سر مي‌گذارد، سن گله نسبت مصرف آب به غذا را مستقيماً تحت تأثير قرار نمي‌دهد.

(ادامه…)

ترجمه از : دكتر محمدرضا عابديني

فرهاد فرودي | عضو هيات علمي دانشگاه آزاد ورامين

چكيده
در اين تحقيق جهت بررسي تاثير زئوليت در بستر بر رشد جوجه هاي گوشتي و رطوبت بستر ، بر روي چهار نوع بستر كه در هر متر مربع صفر (شاهد) ، ۱ ، ۲ و ۳ كيلوگرم زئوليت اضافه شده بود جوجه هاي گوشتي پرورش داده شده است. در طي شش هفته دوره پرورش ، وزن زنده ، مصرف خوراك ، ضريب تبديل خوراك ، مشكلات پا و رطوبت نسبي بستر بررسي شده است. در پايان هفته ششم در چهار گروه به ترتيب متوسط وزن زنده به گرم ۶۵/۲۲۳۶ ، ۱۲/۲۱۶۲ ، ۰۹/۲۲۱۹ و۰۵/۲۲۳۶ (۰۵/۰p>) ، ضريب تبديل خوراك ۷۵/۱ ، ۷۶/۱ ، ۷۴/۱ و ۷۱/۱ (۰۵/۰p>) ، رطوبت نسبي بستر ۸۰/۳۰% ، ۲۶/۳۰% ، ۷۴/۲۸% و ۵۴/۲۸% (۰۵/۰p>) به دست آمده و مشكلات مهم پا نيز ديده نشده است. در نتيجه تاثير مثبت زئوليت بر شرايط داخلي سالن ، خصوصا كاهش رطوبت بستر و عدم وجود تاثير منفي بر رشد جوجه هاي گوشتي ، اضافه كردن ۳-۲ كيلوگرم زئوليت به هر متر مربع بستر توصيه مي شود.

(ادامه…)

از: مهندس حميد رضا ضيايي

براي اكثر مرغداران اين سؤال مطرح ميباشد كه كامپيوتر در مزرعه براي آنها چه كاري ميتواند انجام دهد .بعضي ديگر نيز انتظار فوق العاده اي از كامپيوتر دارند و به محض استفاده از كامپيوتر خواستار ايجاد تحول شگرف در واحد خود هستند .كامپيوتر به تنهايي نقشي در مديريت مزرعه ندارد، بلكه بطور مستقيم موجب تسهيل مديريت و بطور غير مستقيم موجب تصحيح مديريت ميشود .

(ادامه…)

از:مهندس حميد رضا ضيايي

هنگاميكه تعداد طيور كم باشد ثبت ركوردها چندان اهميت ندارد ، چون خسارات احتمالي نيز كم خواهد بود ولي اگر تعداد طيور زياد باشد ، ثبت ركودها اهميت پيدا مي كند. چون روزانه بابت هر سالن و يا هر گله ،هزينه زيادي صورت مي گيرد . بنابراين لازم است كليه آمارها ،شامل تعداد موجود ،حذف و تلفات ،جابجايي ، توليد و ميزان دان مصرفي ،اقلام وارده و صادره ،عمليات انجام شده نظير وزن كشي و… ثبت گردد.

(ادامه…)

اقتباس از كتاب اصول علمي و عملي پرورش طيور – دكتر جواد پور رضا

بهترين روش پرورش جوجه هاي گوشتي روش ورود و خروج هم زمان(All in –All out) است . در اين روش بدون در نظر گرفتن گنجايش مرغداري ، تمام جوجه ها با هم وارد و با هم به كشتارگاه فرستاده مي شوند . در اين روش از اشاعه بيماري ها كه ممكن است در اثر اختلاف سن بوجود آيد جلوگيري مي شود . كاربرد اين روش در ايران به دليل عدم وجود كشتارگاههاي بزرگ گاهي به اشكال مواجه مي شود . تاسيس كشتارگاههاي بزرگ مستلزم هزينه زياد است در صورتي كه دوره فعاليت آن محدود و حدود هر دو ماه يك بار است . ولي با برنامه ريزي و اشتراك ، چند مرغداري مي توان چنين كشتارگاهي را تاسيس نمود ، به طوري كه در تمام مدت سال نيز از آن بهره برداري شود .
روش ديگر پرورش نگهداري جوجه در سنين متفاوت است مثلاً در يك سالن جوجه يك هفته ، در سالن ديگر جوجه ۳ هفته و در سالن بعدي جوجه ۶ هفته وجود داشته باشد . در اين روش امكان اشاعه بيماري وجود دارد زيرا جوجه هاي جوان نسبت به جوجه هاي مسن در مقابل امراض مقاومت كمتري دارند .
نا مناسب ترين روش ، تقسيم سالن به قسمت هاي مختلف است كه در هر قسمت يك سري جوجه با سن متفاوت پرورش داده مي شود . در اين روش خطر تلفات و آلودگي بسيار زياد است .
در هر سه روش ممكن است براي استفاده بيشتر از واحد سطح تعداد زيادتري جوجه را در سالن پرورش داد و در هفته پنجم تعدادي از آنها را كه رشد بيشتري دارند به عنوان جوجه كبابي به بازار عرضه نمود .

(ادامه…)

اقتباس از كتاب اصول علمي و عملي پرورش طيور – دكتر جواد پور رضا

رشد و پرورش جوجه به طور طبيعي توسط مرغ صورت مي گيرد . اين طريق پرورش راندمان زيادي ندارد و تنها در روستاها امكان پذير است . در واحدهاي بزرگ مرغداري هميشه تعداد زيادي جوجه پرورش داده مي شود . در اين روش كه روش مصنوعي نام دارد پرورش و نگهداري جوجه ها در هر فصل و شرايط آب و هوايي امكان پذير است . در روش مصنوعي پيش گيري بيماري ها بخوبي امكان پذير است و شرايط محيطي مورد لزوم را مي توان به دقت كنترل كرد .

(ادامه…)

اقتباس از كتاب اصول علمي و عملي پرورش طيور – دكتر جواد پور رضا

الف)رژيم نور در پرورش جوجه هاي گوشتي
در مورد نور سه مسئله بايستي مورد توجه قرار گيرد . اين مسائل عبارتند از دوره نور دادن ، شدت نور ورنگ نور.
۱-دوره يا الگوي نور : اگر چه استفاده از روش متناوب نور در مرغان گوشتي از نظر رشد و راندمان مصرف غذا نتيجه بهتري مي دهد ولي به علت نياز به ساعت هاي اتوماتيك و عدم دسترسي تمام جوجه ها به غذا در فاصله زماني كه چرا غ ها روشن هستند ، امروزه بيشتر از روش نور مداوم در پرورش جوجه هاي گوشتي استفاده مي شود . در روش متناوب در يك فاصله زمان معين چراغها روشن و براي يك مدت معيني خاموش مي شوند (مثلا يك ساعت نور ۳ ساعت تاريكي) كه در مدت روشنائي جوجه ها غذا و آب مورد لزوم را مصرف مي كنند و در زمان تاريكي بدون حركت و با اتلاف انرژي كمتر غذاي خورده شد ه را مورد استفاده قرار مي دهند . در روش ۲۴ ساعت نور جوجه ها هر زمان كه بخواهند به غذا دسترسي دارند ولي همانطوري كه گفته شد راندمان تبديل غذا كمتر از حالت نور متناوب است .
يكي ديگر از محاسن روش متناوب كاهش موي پرها روي لاشه است كه در موقع پركني از لاشه جدا
نمي شوند و لذا كيفيت لاشه را كاهش مي دهد .

(ادامه…)

ترجمه از : ناصر پولادوند

قرار گرفتن در محيطي با دماي بالاتر از حد مينيموم متابوليزم، افزايش توليد حرارت داخلي را به همراه دارد. در محيطي با حداقل تمهيدات حرارتي ، كمبود گرما غالباً ناشي از انتقال تابشي ، همرفتي و يا رسانايي انرژي مي باشد. براي فراهم آوردن محيطي ايده ال براي پرندگان, ابعاد مختلف مديريتي پرندگان مي بايست مورد آزمايش قرار گيرند.

جريان هواي توليد شده توسط يك دستگاه تهويه قوي، موجب كاهش اثرات دماي افزايش يافته مي گردد. در دماي ۴۰ درجه سانتيگراد مرغ ها در m/min۱۵۰، يك كاهش ۲ درجه اي در حرارت بدن از خودنشان دادند. افزايش انتقال گرما از طريق همرفتي (جابجايي)- ايجاد شده توسط جريان هوا- سودمند مي باشد، مشروط برآنكه دماي محيط پايين تر از دماي بدن پرندگان باشد. در مقايسه با پرندگان در معرض جريان ناچيز هوا، سرعت بالاي حركت هوا در دماي بالاي c۴۲ ، موجب ايجاد فشار و استرس براي پرندگان مي گردد. عملاً در دماهاي بين c۳۵ تا c۴۰، انتقال دما از طريق رسانايي نيز انجام مي پذيرد وآن هنگامي است كه تعداد زيادي از پرندگان با يكديگر در تماس باشند. گشادي عروق سطحي سينه، تاج و نواحي بدون پرپاي پرندگان موجب از دست رفتن حرارت از طريق رسانايي مي گردد.

(ادامه…)

از: دكتر رامين اشرافي

به طور معمول به پرورش دهندگان طيور تخمگذار توصيه شده است كه دماي آب مصرفي طيور را تا حد امكان، به خصوص وقتي كه درجه حرارت محيط افزايش مي يابد، خنك نگهدارند. دردانشگاه يووا دو آزمايش دراين رابطه انجام گرديد

(ادامه…)

مترجم: دكتر خاطره دادخواه

افزايش سريع هزينه هاي سوخت مرغداران را مجبور نموده تا به حفظ انرژي بپردازند .
بيشترين انرژي مورد استفاده در مرغداري صرف پرورش روزهاي اول مي شود . شرايط آب و هوايي نا مساعد (زماني كه مصرف غذا بالا باشد) سبب كاهش ميزان رشد مي شوند . همچنين بيماريهاي تنفسي به خاطر كاهش كيفيت هوا شايع مي باشند . لذا زماني كه پرورش دهندگان يك جايگاه راحت فراهم نمايند سود نيز افزايش پيدا مي كند .

  (ادامه…)

مترجم : محمد مهدي ايزد فر

مقاله حاضر تاثير محيط هاي نوري بر رفتار مرغان اهلي و ارتباط احتمالي نتايج بدست آمده با سيستم هاي جديد نوري را مورد بررسي قرار مي دهد .
روش رايج پرورش طيور تحت شدت پائين نور موجب بالا گرفتن بحث هايي در زمينه مسائل مرتبط با رفاه حيوانات شده است . هرچند كه علت به كار بستن اين روش بسيار واضح مي باشد. افزايش شدت نور به منظور تامين رفاه حيوانات موجب افزايش ريسك وقوع نوك زني (كاني باليسم ) و هزينه هاي توليد مي گردد بر اين اساس روش فعلي كارآمد بوده ، اما اين قضاوت تنها تا هنگامي كه روش هاي جايگزين شناسايي نشده اند ، معتبر مي باشد.

(ادامه…)

مترجم : مهندس محمد مهدي ايزدي فر 

مبحث نور يكي از جذاب ترين موضوعات در صنعت طيور مي باشد. از سال هاي دور داستان هاي فراواني بر پايه تجربيات شخصي و كارهاي تحقيقاتي شاخته شده است . اما شناخت درست از نقش نور، مقدار ، مدت نوردهي و رنگ نور داده شده ، هنوز در پرده ابهام مي باشد .
نور نقش اساسي در پرورش طيور داشته و تاثير آن بر توليد به خوبي شناخته شده است . با اينكه پذيرفته شده كه بينايي حس غالب مي باشد ، اما شناخت كمي از تاثير محيط هاي رايج نوري بر رفتار و رفاه ماكيان وجود دارد.

(ادامه…)

ترجمه از : دكتر محمد رضا عابديني

طي مقاله حاضر، نويسندگان به اين مطلب اشاره مي نمايند كه طيور گوشتي جهت بقاء و عملكرد مناسب نيازمند تامين سه نياز اساسي هستند. مديريت شرايط محيطي ابزاري است كه پرورش دهندگان مي توانند به وسيله آن بيشترين اثر را بر عملكرد طيور گوشتي اعمال نمايند . در اين مقاله مفاهيم بسيار ارزشمندي مورد بحث قرار مي گيرد كه از طريق اجراي آنها مرغداران مي توانند ماندگاري ، رشد و ضريب تبديل غذايي مرغ هاي گوشتي را بهبود بخشند

(ادامه…)

ترجمه‌:دكترمحمدصادق‌مددي‌

سيستم‌ آبخوري‌ نيپلي‌ اولين‌ بار درسال‌ ۱۹۵۰ ميلادي‌ استفاده‌ شد، اولين‌تلاش‌ها جهت‌ پرورش‌ جوجه‌هاي‌گــوشتي‌ با اين‌ سيستم‌ چندان‌موفقيت‌آميز نبود. جوجه‌ها موقع‌ عرضه‌به‌ بازار از جوجه‌هايي‌ كه‌ از سيستم‌آبخوري‌ معمولي‌ استفاده‌ كرده‌ بودندوزن‌ كمتري‌ داشتند. در سال‌ ۱۹۸۰ نوع‌جديدي‌ از نيپل‌ها كه‌ متناسب‌ باجوجه‌هاي‌ گــوشتي‌ بود ساخته‌ شده‌ وتوسط صنعت‌ مورد قبول‌ واقع‌ شد.

(ادامه…)

از: دكترمحمدرضا صالحي‌قمي‌ كارشناس‌ بيماري‌شناسي‌ طيور

مقدمه‌:

كيفيت‌ جوجه‌ توليد شده‌ به‌ دو عامل‌بستگــي‌ دارد. يكي‌ مرگــ‌ و مير كه‌مي‌تواند ناشي‌ از عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ يابندناف‌ و آلودگــي‌ به‌ قارچ‌ باشد و دوم‌بستگــي‌ به‌ مقدار جوجه‌هاي‌ وازده‌ وحذفي‌ دارد كه‌ اين‌ مورد به‌ فاكتورهاي‌بيشتري‌ بستگــي‌ پيدا مي‌كند كه‌ در جاي‌خود بحث‌ خواهد شد.

بنابراين‌ تلفات‌ اوليه‌ جوجه‌هاي‌توليد شده‌ را مي‌توان‌ به‌ دو دسته‌ تقسيم‌نمود: مرگــ‌ و مير و حذف‌.

در اين‌ مقاله‌ سعي‌ شده‌ است‌ به‌طورتحليلي‌ به‌ شرح‌ اين‌ دو عامل‌ با توجه‌ به‌تجربيات‌ فارمي‌ پرداخته‌ شود.

(ادامه…)